
GİRİŞ
Dünyamızın ve özellikle Türkiye’nin ekonomik, siyasi, dini ve etnik güçler tarafından hedef alındığı,
Balkanlar, Anadolu, Kafkasya, Türkistan (Orta Asya) ve Ortadoğu’nun kontrol altına alınmak istendiği,
Milletlerarası hukuk ve antlaşmaların ülkemize sağladığı haklar ve sorumlulukların ihmal edildiği, milli hedef ve menfaatlerimizin takipsiz kaldığı,
Kısaca dış ve iç güvenliğimizin büyük bir tehdit altında olduğu
21. Asırda:
Türk Milleti’nin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi koruyan, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlayan, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleri ile bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışan,
Milli iradenin üstünlüğüne, millet hâkimiyetinin tesisinde parti içi demokrasinin önemine inanan, demokrasinin bütün kurum ve kuruluşları çalıştırılabilmesinin, demokratik katılımcılık ve sivil toplum özelliklerinin gerçekleştirilmesi ve hür düşünce ile mümkün olabileceğini kabul eden,
Dürüstlük ve fazileti kendisine rehber edinen; adaleti, varlığın, insanlığın ve devletin temeli sayan,
İnsanı yaratıcının bir emaneti kabul ederek insan hak ve hürriyetlerine gönülden bağlı, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu büyük Atatürk’ün görüşleri istikametinde muasır medeniyet seviyesine ulaşmayı hedef alan,
Nesiller arasında köprü olan ve yenilikçiliği düstur edinen,
Sosyal adalet anlayışı içinde, gelir dağılımının adil ve yaygın bir şekilde hak ve hukuka uygun olarak gerçekleştirmesini benimseyen,
Ekonomik kalkınmanın sağlanmasında fertlerin teşebbüs gücünü esas kabul ederek,
Devletin fırsat eşitliği çerçevesinde fertlere yardım etmesini ve yol göstermesini ilke edinen,
Geleceğimizin teminatı gençlerimizi milli kimliğe sahip, Büyük Türkiye idealine bağlı, milli ve manevi değerlerimizi benimsemiş, herkese karşı saygı, sevgi ve hoşgörü besleyen
yenilikçi birer insan olarak hayata hazırlamayı temel hedef olarak gören,
Gençliği ve kadının toplumdaki yerini almasını gaye edinen,
Mazide olduğu gibi şahsiyetli, tutarlı, güçlünün yanında değil, haklının yanında bir dış politika takip etmeyi esas kabul eden,
Türk Milleti’nin gerçek temsilcileri olan bizler bu Tüzükte belirtilen amaç ve ilkeler ışığında her çeşit iktisadi, sosyal, hukuki, idari, siyasi ve diğer tedbirlerin alınmasını; bu suretle Yeniden Doğuş’un gerçekleştirilmesini, Aziz Milletimize karşı en büyük görev olarak görüyor ve Yeniden Doğuş Partimizin kuruluş sebebi kabul ediyoruz.
Mevcut partiler, iktidarı ve muhalefeti ile Türk seçmeninin irade ve arzusunu temsil eden partiler olmaktan uzaklaşmış, liderler ve partiler çekişmesi, siyaseti, şahsi ikbal ve sandalye mücadelesi haline dönüştürülmüş; siyasi hayat, hiçbir ahlak ve fazilet endişesi taşımayan, çilesiz, davasız, meselesiz politikacıların kavga sahası haline düşürülmüştür. Siyasetin bu denli yozlaştırılması, politikadan soğumuş; en ulvi vatandaşlık görevi olan oy verme ve seçme hakkını bile kullanmakta tereddüt eder hale getirilmiştir.
Demokrasiye, siyasi partilere, devlet idarecilerine güven sarsılmış; idare edenlerle idare edilenler arasında derin uçurumlar açılmış ve güvensizlik ortamı doğmuştur.
İşte yeni fikir ve siyasi hareketimiz, ülkeye ve vatandaşa yeni bir umut, yeni bir heyecan ve ümit oluşturacak, hedef gösterecek, politikada adalet, ahlak ve erdemi hâkim kılacak ve demokrasiyi anlamına kavuşturacak yeni bir doğuşu gerçekleştirmek amacını taşımaktadır.
Günümüzde bütün dünyada ve Türkiye’de çok hızlı değişimler yaşanmakta ve Türkiye önemli bir noktadadır. Dünya politikasına yön veren “Büyük Türkiye” kurulacaktır. Türkiye’nin Büyük Türkiye olabilmesi için yeni bir siyasi hareket gerekmektedir. Mevcut siyasi partiler, lider, kadro, fikir, program ve metot bakımından yıpranmış, yaşlanmış ve ömrünü doldurmuştur. Türk seçmeninin yeni arayışlar içinde olduğu yapılan seçimler ve anketler ile ortadadır. Tıkanmış politika ancak yeni bir siyasi parti ile açılabilir ve genç nesiller ancak bu yolla geleceğe taşınabilir.
İşte bu sebeplerle Büyük Milletimiz ile birlikte hareket etmek için Yeniden Doğuş Partisi’ni 2025 yılında kurduk.
Milletimiz ve memleketimiz için hayırlı ve uğurlu olsun.
BİRİNCİ KISIM KURULUŞ, AMAÇ VE İLKELER
KURULUŞ
Madde 1- Anayasa, Siyasi Partiler Kanunu, Seçim Kanunu ve diğer mevzuat esaslarına göre siyasi faaliyette bulunmak maksadı ile Yeniden Doğuş Partisi kurulmuştur.
Partinin Genel Merkezi Ankara’dadır. Partinin kısaltılmış adı DOĞUŞ’tur.
Partinin amblemi Türk mavisi zemin üzerine Albayrak renginde üzerinde partinin yedi ilkesini gösteren yedi (7) noktalı Uğur Böceği’dir. Partinin amblemi ektedir.

AMAÇ
Madde 2-Yeniden Doğuş Partisi’nin amacı;
- Türk Milleti’nin ülkesi ve devleti ile bölünmez bütünlüğünün Atatürk çizgisinde Türk milliyetçiliği çerçevesinde her ne koşulda olursa olsun korunmasını ilke edinir.
- Mustafa Kemal Atatürk’ün ilke ve inkılaplarının esas alınmasını, Mustafa Kemal Atatürk’ün temel hedefi olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni muasır medeniyetler seviyesine çıkarmayı amaçlar.
- Düşünce, din ve vicdan hürriyetini, demokratik ve sivil toplumu bütün kurumları ile tesis etmeyi amaçlar.
- Toplumu barıştırarak, uzlaştırarak ve bütünleştirerek, Milli kimliğe ulaştırmayı hedefler.
- Değerlerimize sahip çıkarak sağlıklı, ahlaklı, adaletli, idealist, güleryüzlü, hoşgörülü, yenilikçi, dürüst, sevgi dolu ve hür düşünceli nesiller inşa etmek; gençliğin önünün açılması ve her alanda yer almalarını sağlamaya çalışmak.
- Kadınların ve gençlerin kendilerini özgürce ifade edebilmeleri ve parti içinde aktif rol içinde olabilmeleri için teşvik edilir.
- Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış!” sözünü şiar edinir. Bu çerçevede, öncelikle Türk Dünyası olmak üzere, komşuları ve diğer ülkelerle iyi ilişkiler geliştirmeyi amaçlar.
- Özel bireylerin, engellilerin ve dezavantajlı grupların haklarını savunur onları korur ve bu kişilerin toplumsal hayatta var olmalarını teşvik eder.
ı) Gençlerin siyasal ve demokratik haklarını etkin bir şekilde kullanabilmesi için onları her alanda aktif kılmayı hedefliyoruz. İşsizlik gibi zorluklarla mücadele ederken, bilimsel ve teknolojik eğitimle donanmış, topluma katkı sağlayacak bireyler yetiştireceğiz. Gençlerin refah seviyesini artırarak, beyin göçünü engellemeyi amaçlıyoruz. Milli değerlerimize sahip, geçmişe saygılı, geleceğe umutla bakan bir nesil yetiştirecek ve çocuklara yönelik şiddet ile istismarı önlemek için gerekli tüm adımları çalışmaları yapacağız.
- Doğanın korunması, insanlığın geleceğini güvence altına almak demektir. Bu nedenle, doğanın tahrip edilmesine yönelik tüm girişimlere karşı durur, çevresel denetimlerin artırılmasını savunuruz. Rantsal talana engel olacağız. Hayvanların da yaşam hakkı olduğuna inanır ve onlara yönelik her türlü eziyetin sona erdirilmesi için toplumsal bilincin artmasını sağlamak adına çalışırız. Doğal dengeyi koruyarak, bu hakların güvence altına alınması için gerekli adımları atarız.
- Büyük Türkiye ile istikbali kucaklamak ve Yeni Türkiye Programı ile Yeniden Doğuşu gerçekleştirerek, bulunduğumuz asrı Türk Asrı yapmaktır.
İLKELER
Madde 3-Yukarıda belirtilen amaçlar;
- Milletin, vatanın ve devletin birlik ve bütünlüğü
- Demokratik ve sivil toplum, sınırsız düşünce, din ve vicdan hürriyeti, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı
- Dürüstlük ve erdem mücadelesi, çıkar için değil hakkaniyet ve millete hizmet için yapılan politika, gücünü yaradandan ve halktan alan hizmet anlayışı
- Millilik, Milli Kimlik, Devlet ve milletin barıştırılması, dürüst ve namuslu olan herkesi ayrım yapmadan kucaklayan zihniyet
- Mevcut siyasi yelpazenin dışında ve üstünde ileriye doğru, yenilikçi bir siyaset anlayışı
- Sosyal refahın geniş tabana yayılması
- Geniş ufuklu, şahsiyetli, haysiyetli, bağımsız, akılcı, dinamik ve milli dış politika ilkeleri ışığında
gerçekleştirilir.
İKİNCİ KISIM ÜYELİK
Üye Olabilme Şartları (SPK m. 12)
Madde 4- Partinin tüzük, program ve ilkelerini benimseyen, yasal şartlara sahip, her vatandaş partiye üye olabilir.
Siyasi Partiler Kanunu gereğince parti üyeliği için engeli bulunmaya, Parti çalışmalarına katılmayı ve aidat ödemeyi Kabul Eden her Türk vatandaşı üye olabilir.
Milletvekili ve mahalli idareler seçimlerinde aday olup seçimi kazananlar kendiliğinden parti üyesi olurlar.
Partiye Üye Olamayacak Kişiler
Madde 5- Partiye üye olma şartlarını taşımayanlar, Siyasi Partiler Kanunu’nda görevleri ve işlemiş oldukları suçlar nedeniyle parti üyesi olamayacakları bildirilen kişiler, 5816 sayılı kanun gereğince Atatürk aleyhinde işlenen suçlar, cinsel suçlar, hayvanlara işkence yapmak ya da zalim bir biçimde muamelede bulunmak ve tecavüz etmek gibi suçları bulunan, çevre ve doğaya karşı tahribat, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlete dair sırları açığa vurma, terör eylerine katılma ve bunlara teşvik etme suçlarından sebep hüküm giymiş kişiler affa uğrasalar dahi Yeniden Doğuş Partisi’ne üye olamazlar.
Üyelik şartlarını taşımadığı sonradan ortaya çıkanlar ile üyelik şartlarını kaybedenlerin üyelikleri kendiliğinden düşer.
Üyeliğe Giriş
Madde 6- Partinin resmi internet sitesi üzerinden başvuruda bulunulabilir. İl ve ilçe başkanlıklarından da başvuru formu doldurularak başvuru işlemi gerçekleştirilir.
Üyelik başvurusu, otuz gün içinde karara bağlanır. Üyeliği kabul edilmeyen kişi kendisine yapılacak bildirime takiben yedi gün içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilir. İl yönetim kurulu itirazı otuz gün içinde karara bağlar. İl yönetim kurulu kararları parti içi işlemler açısından kesindir.
Üyelikler her ilçede, hem üye kayıt defterine hem de elektronik veri tabanında kaydedilir. İlçe yönetim kurulları ivedi şekilde İl yönetim kuruluna; il yönetim kurulları ise aylık periyotlarla Genel Sekreterliğe bildirir.
Genel İdare Kurulu, haklı bir neden varsa bir ilçenin üye kayıtlarının tamamını iptal ederek yeniden üye kaydı yapılmasına karar verebilir.
Genel İdare Kurulu Onayı İle Üye Kaydı
Madde 7-Herhangi bir nedenle partiden ilişiği kesilmiş olanlar, müracaat etmeleri hâlinde GİK onayı ile yeniden üye olabilirler.
Genel İdare Kurulu , başvurular üzerine doğrudan üye kaydı yapabilir. Kaydı yapılanların üyelik formları ikametgâhlarının bulunduğu ilçe başkanlığına gönderilerek üye kaydı tamamlanır.
Üyeliğin Düşmesi Madde 8- Parti üyeliği;
Ölüm, İstifa, Disiplin Kurulu kararıyla üyelikten çıkarılma, Siyasi Partiler Kanunu ve bu tüzükte aranan üyelik niteliklerinin kaybedilmesi, Üyenin başka bir partiye üye olması veya adaylık başvurusunda bulunması, Ölüm ve istifa hâlleri dışında kaydı silinen üyeye bu karar 10 gün içinde bildirilir. Kaydı silinen üyenin karara karşı, bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde il yönetim kuruluna itiraz hakkı vardır. İl yönetim kurulu kararına karşı taraflar bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde MKYK’ya itirazda bulunabilirler. MKYK’nın kararı kesindir.
Genel Merkezce Üyeliğe Kabul
Madde 9- Genel Başkan ya da Genel İdare Kurulu; partiye üye olmak isteyen milletvekillerini, Büyükşehir Belediye Başkanlarını, İl ve İlçe Belediye Başkanlarını ya da partiye kazandırılmasında yarar görülen kişileri parti üyeliğine kabul etmeye yetkilidir. Bu şekilde üyeliğe kabul edilenlerin üye giriş beyannamesinin bir sureti en geç otuz gün içinde ilçe başkanlığına gönderilerek üye kaydı tamamlanır.
Parti Üyeliğinin Sağladığı Haklar Madde 10- Parti Üyeleri;
- Parti içi toplantılara katılma hakkı, üyelerin düşünce ve dileklerini ifade etmelerini sağlar.
- Kongre delegeliklerine ve parti organlarına aday olma hakkı, seçildikleri takdirde bu görevlerde çalışabilme imkanı sunar.
- Seçimlerde, aday yoklamalarına katılabilme hakkı tanınır; ayrıca seçildiklerinde parti aday listelerinde yer alma imkanı elde edilir.
- Üyeler, her türlü seçme ve seçilme hakkına sahiptir.
- Parti program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüş ve düşüncelerini, parti teşkilatının kademelerini izleyerek ilgili mercilere iletme hakkına sahiptirler.
Parti Üyelerinin Yükümlülükleri Madde 11- Parti Üyeleri;
- Parti’nin tüzük ve programına uygun olarak, seçim dönemi ve diğer zaman dilimlerinde ortaya koyduğu tüm politikaları kabul etmek ve bu doğrultuda gerekli çalışmaları yapmak,
- Üyesi oldukları sandık çevresinden başlayarak Parti faaliyetlerine katılmak, Parti’nin yerel ve genel seçimlerde adaylarının seçilmesi için çaba göstermek,
- Parti’ye yeni üye kazandırmak için çalışmalar yapmak veya mevcut çalışmalara katılmak,
- Parti içindeki konferans, eğitim ve benzeri etkinliklere katılım sağlamak,
- Parti politikaları hakkında görüşlerini ve vatandaşın, ülkenin genel ve yerel sorunlarıyla ilgili sahip oldukları bilgileri, bağlı oldukları ilçe veya organla paylaşmak,
- Kamu görevleri dâhil tüm görevlerini, demokratik toplumun gerekliliklerine uygun bir şekilde yerine getirmek ve görev süresi sona erdiğinde, usulüne uygun olarak devir teslim yapmak,
- Belirlenen tutarda giriş aidatı ve üyelik aidatını ödemek.
- Partinin iktidara gelmesi için gerekli tüm çaba ve fedakârlığı gösterirler.
- Türkiye Cumhuriyeti’nin bölünmez bütünlüğünü kabul eder, her türlü bölgesel, etnik, dini, dili veya mezhebi farklılıkları gözetmeden eşitlikçi bir yaklaşım sergilerler.
- Anayasa ve yasalara tam saygıyı temel ilke olarak benimserler.
- Başkalarının hak ve özgürlüklerine, kendi hak ve özgürlükleri kadar saygı göstermek ve bu hakları korumak, demokrasinin en büyük erdemi olarak kabul edilir.
- Parti üyeliğini bir onur olarak görmekle birlikte, parti aidiyeti, milletin mutluluğu, refahı ve huzurunun önünde tutulamaz. Partinin varlığı, yalnızca milletin refahını sağlamak amacıyla kabul edilir ve bu doğrultuda hareket edilir.
- İktidar ya da muhalefette bulunmalarına bakmaksızın, milletin huzur ve menfaatlerinin her şeyin önünde olduğu inancıyla hareket ederler.
- Milli birlik ve bütünlüğü tehdit eden her türlü düşünce ve davranışla mücadele eder, vatandaşlar arasında sevgi, saygı ve hoşgörüye dayalı bir kardeşlik ortamı oluşturulmasını, partizanlık ve kutuplaşmanın önlenmesini vatanseverlik borcu olarak kabul ederler.
- Partili veya partisiz tüm Türk vatandaşlarının, yasal düzenleme ve devlet organları önünde eşit olduğuna inanır, bu ilkeye sadık kalır ve buna uygun hareket ederler.
- Partili ya da partisiz tüm vatandaşlarla ilişkilerinde, manevi değerler ve toplumsal ahlaki kurallar çerçevesinde hareket etmeyi, bir bireysel sorumluluk ve görev olarak kabul ederler.
- Parti yetkili organlarının aldığı kararlara uyarlar. Bu kararlara katılmasalar dahi, olgun bir demokratik tutumla bu kararların değiştirilmesi için çalışırlar. Başaramadıkları takdirde, kırgınlık ve gücenme duygusu taşımadan, alınan kararlara uymayı demokrasinin bir gereği olarak kabul ederler.
- Parti Programı ve Tüzüğü doğrultusunda belirlenen hedeflere ulaşmak amacıyla, milletin refahı için gerekli yenilikleri keşfetmek ve geliştirmek için sürekli olarak fikir üretirler.
- Partililer arasında sevgi, saygı, uyum ve huzuru zedeleyecek herhangi bir davranıştan kaçınırlar.
- Seçimlerde aday olmanın en temel demokratik haklardan biri olduğunu bilerek, aday olmadıkları durumlarda, diğer partili kardeşlerinin seçilmesi için her türlü çaba ve fedakârlığı gösterirler. Üyelik, üye kayıtları ve benzeri diğer işlemler, “Parti İç Yönergesi” çerçevesinde düzenlenir.
Yönetmelik
Madde 12- Üye yazım biriminin kuruluş ve çalışma esasları ile üyelik başvuru ayrıntısı ve diğer işlemler yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM TEŞKİLAT
Madde 13- Parti teşkilatı, Belde, İlçe, İl ve Merkez teşkilatları ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu, İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi gruplarından oluşan temel teşkilat ile yardımcı ve yan kuruluşlardan meydana gelir. Teşkilatın yapısı, aşağıdaki birimlerden oluşur:
- Temel Teşkilat
- Belde Teşkilatı
- Belde Başkanı
- Belde Yönetim Kurulu
- İlçe Teşkilatı
- İlçe Kongresi
- İlçe Başkanı
- İlçe Yönetim Kurulu
- İl Teşkilatı
- İl Kongresi
- İl Başkanı
- İl Yönetim Kurulu
- İl Disiplin Kurulu
- Genel Merkez Teşkilatı
- Büyük Kongre
- Genel Başkan
- Başkanlık Divanı
- Genel İdare Kurulu (GİK)
- Merkez Disiplin Kurulu (MDK)
- Yan Kuruluşlar
- Kadın Kolları
- Gençlik Kolları
- İstişare Kurulları
- Yüksek İstişare Kurulu
- Parti İçi Eğitim Kurulu
- Bilim ve Araştırma Kurulu
- Yurt Dışı Temsilcilikler
- Gruplar
- TBMM Grubu
- İl Genel Meclisi Grubu
- Belediye Meclisi Grubu
- Belde Teşkilatı
DÖRDÜNCÜ KISIM BELDE TEŞKİLATI
Belde Yönetim Kurulu
Madde 14- Genel Merkez, il başkanlığı aracılığıyla ve ilçe başkanının görüşünü alarak, beldede ikamet eden partili üyeler arasından bir başkan ve dört üye seçerek belde teşkilatını oluşturur.
Görev ve Yetkiler
Madde 15- Belde yönetim kurulu, aşağıdaki görev ve yetkilere sahiptir:
- Parti programı, tüzüğü ve yasalara uygun bir şekilde, parti siyasetinin belde seçmenlerine aktarılmasını sağlar ve parti faaliyetlerini organize eder.
- İlçe kongresine yönelik delege seçiminde, ilçe başkanlığının belirlediği takvime uygun hareket eder. Bu süreçte toplantının yerini, gününü ve saatini yazılı, sözlü ya da diğer iletişim araçlarıyla partililere duyurur.
- Beldede ikamet eden seçmenleri partiye üye yapmakla yükümlüdür.
Belde Kongresi Delegeleri
Madde 16-Belde kongresi, seçilmiş en fazla yüz delege ile tabii delegelerden oluşur.
Seçilmiş delegelerin mahalle dağılımları aşağıdaki şekilde yapılır:
- Seçilmiş delege sayısı yüz kişidir. Bu sayı, partinin son genel seçimde beldede almış olduğu oya bölünerek kat sayı bulunur. Kat sayının, mahallede partinin almış olduğu oyla çarpımından elde edilecek rakam, o mahallenin seçilmiş delege sayısıdır. Asıl delege sayısı kadar yedek delege seçilir.
- Çeşitli nedenlerle parti’nin son genel seçimde almış olduğu oy belli değil ise; son yerel seçim sonuçlarına göre kat sayı hesaplanır.
- Son yerel seçim sonuçlarının da belli olmaması hâlinde, mahallelerdeki seçmen sayısına göre kat sayı hesaplanır.
- Beldeye bağlı mahallelerde toplam kayıtlı üye sayısı yüzden fazla değil ise, üyelerin tamamı belde kongresi delegesi sayılır.
Belde Kongresinin tabii delegeleri şunlardır:
- Beldenin Partili belediye başkanları ile Parti üyeliği devam etmek kaydıyla önceki dönemlerde o Beldenin Partili belediye başkanlığı görevinde bulunmuş üyeler
- Belde kongresince seçilmiş ve hâlen görevde bulunan belde başkanı ve belde yönetim kurulu asıl üyeleri
- Parti üyeliği devam etmek kaydıyla önceden o yerin Parti belde başkanlığı görevini yürütmüş olan üyeler.
Belde Kongresi, İlçe Yönetim Kurulunun aday olmayanlar arasından görevlendireceği üç kişilik bir heyetin gözetim ve denetimi altında, gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılır.
Belde Kongresi Delege Seçimleri ve Delege Listesinin Onaylanması
Madde 17- Belde Kongresi delege seçimleri, İlçe Yürütme Kurulunun denetiminde, Belde Yönetim Kurulu tarafından gerçekleştirilir.
İlçe Başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de inceleyip varsa eksiklikleri tamamlattıktan sonra seçime katılacak adayları belirleyen listeyi onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ilişkin diğer hususlar seçim tarihinden yedi gün önce Partinin ilgili teşkilatının bulunduğu binada asılmak suretiyle ilan edilir. İlan süresi üç gündür.
İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar İlçe Başkanı tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır.
Toplantının yeri ve tarihi, toplantı tarihinden yedi gün önce mahallin en büyük mülki amirliğine bildirilir.
Belde Başkanı
Madde 18-Belde başkanı; Belde Kongresi tarafından gizli oyla tek seferde seçilir. Partinin belde düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerini denetler, koordine ve idare eder.
Belde Yönetim Kurulu
Madde 19- Belde Yönetim Kurulu üyeleri, Belde Kongresince gizli oyla seçilir. Belde Yönetim Kurulunun üye sayısı, Belde Başkanı dâhil, en az üç ve en fazla yirmi olmak üzere İlçe Yürütme Kurulu tarafından belirlenir. Kongrede asıl üye kadar yedek üye seçimi yapılır.
Belde teşkilatının ilk kuruluşu, İlçe Yönetim Kurulunun görüşü alınarak, İl Yönetim Kurulu tarafından atama ile gerçekleştirilir.
Belde Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
Madde 20- Belde yönetim kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ayda en az bir kez olağan toplantı yapar.
Kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Belde yönetim kurulu belde başkanının veya belde yönetim kurulu üye tam sayısının en az üçte birinin talebi halinde olağanüstü toplanır. Bu talepte olağanüstü toplantı gündemi de belirtilir ve olağanüstü toplantıda sadece talepte belirtilen gündem görüşülür.
Belde Yürütme Kurulu
Madde 21- Belde Yürütme Kurulu; bağlı olduğu İlçe Yürütme Kuruluna paralel olarak belde başkan yardımcılarından oluşur ve belde başkanının altında çalışır. Bu kurul üyeleri, Belde Başkanınca Belde Yönetim Kurulu üyeleri arasından belirlenir. Belde Yürütme Kurulu üyeleri arasındaki görev dağılımı, Belde Başkanı tarafından yapılır. Belde Başkanı, Belde Yürütme Kurulu üyelerinden birini belde muhasibi, birini de belde sekreteri olarak görevlendirir.
Belde Yürütme Kurulu; Belde Yönetim Kurulunun gündemini hazırlar, belde başkanının tevdi ettiği işleri yapar, Belde Kongresi ve Belde Yönetim Kurulunca alınmış kararların ve verilen görevlerin icrasını sağlar, yönetmelikle verilen diğer görevleri yerine getirir.
İLÇE TEŞKİLATI
İlçe Kongresi
Madde 22- İlçe Kongresi, ilçe teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır. Seçilmiş ve tabii delegelerden oluşur. İlçe Başkanı ile İlçe Yönetim Kurulunun asıl ve yedek üyeleri ile ilçeyi temsil edecek asıl ve yedek il kongresi delegelerini seçer. Gündemindeki diğer konuları müzakere edip karara bağlar.
İlçe Kongresi Delegeleri Madde 23-
- Seçilmiş Delegeler
İlçe kongresine katılacak seçilmiş delegeler, ilçenin mahalleleri, köyleri ve beldelerinden seçilen üyelerden oluşur. İlçe kongresi için belirlenen toplam delege sayısı, partinin son milletvekili genel seçiminde ilçede aldığı oy sayısının 10’a bölünmesiyle hesaplanır. Ancak bu sayı 400’ü aşamaz.
Her köy, mahalle ve belde için başlangıçta birer delege ayrılır. Bu birer delegeliklerin toplamı, ilçe kongresi için hesaplanan toplam delege sayısından çıkarılarak geriye kalan sayı belirlenir. Son milletvekili genel seçiminde ilçedeki oy miktarı bu kalan sayıya bölünerek bir delegelik için gerekli katsayı bulunur. Köy, mahalle ve beldelerin oy miktarları bu katsayıya bölünerek her birinin delege sayısı hesaplanır. Daha önce ayrılan birer delegelik bu sayıya eklenerek her bölgeden seçilecek toplam delege sayısı kesinleşir. Bölme işleminde küsuratlar, yarıdan az olanlar dikkate alınmaz, yarıdan fazla olanlar bir üst sayıya yuvarlanır.
İlçe Yönetim Kurulu kongreden önce kongre delege dağılım listesini hazırlar ve il yönetim kurulunun onayına sunar ve onaydan sonra ilan eder. Listenin ilanından itibaren on beş gün içinde yapılacak itirazları, İl Yönetim Kurulu kesin olarak karara bağlar.
Asıl delege sayısı kadar da yedek delege seçilir.
Köy ve mahallelerdeki delege seçimleri, yalnızca ilgili bölgenin seçmen kütüğünde kayıtlı parti üyeleri arasından yapılır.
- Tabii Delegeler
İlçe kongresince seçilmiş ve görevi başında bulunan ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu asil üyeleri ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nda belirtilen diğer tabii delegelerden oluşur. Kanunda tabii delege olarak sayılmayan kişiler tabii delege kabul edilemez.
İlçenin partili belediye başkanları ile parti üyeliği devam etmek suretiyle önceki dönemlerde ilçenin partili belediye başkanlığı görevinde bulunmuş üyeler.
Parti üyeliği devam etmek suretiyle önceden partili ilçe başkanlığı görevini yürütmüş olan üyeler.
Geçici ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri, ilçe kongresine katılabilir, ancak delege sıfatı taşımayanlar oy kullanamaz.
Seçimle görev almış ilçe yönetim kurulu başkanı ve üyeleri, ilçe belediye başkanı, ilçeye bağlı belde belediye başkanları ilgili ilçenin; Büyükşehir hariç il belediye başkanları merkez ilçenin tabii delegeleridir.
İlçe Kongre Delege Seçimi
Madde 24- Delege seçimlerinin başlangıç tarihi, Genel İdare Kurulu tarafından belirlenerek teşkilatlara bildirilir.
İlçe kongre delege seçimleri, kongre takvimine göre, ilçe yönetim kurulu tarafından gerçekleştirilir.
İlçe yönetim kurulu, seçim yapılacak köy ve mahallelerde yer, gün ve saati belirler; bu bilgiler ile seçmen listelerini ilçe parti binasında ilan eder. Genel Merkez üye kayıtları esas alınarak düzenlenecek bu listeler, delege seçiminden en az 7 gün önce asılarak duyrulur. Listelerde yer alan veya alması gerektiği halde bulunmayan üyelerle ilgili itirazlar, listenin asılmasından itibaren üç gün içinde yapılabilir.
İlçeye bağlı belde var ise beldeye bağlı mahallelerden belde kongresi tarafından seçilecek ilçe kongresi delege sayısı, belde kongresinden önce İlçe Yönetim Kurulunca belirlenir ve belde başkanlığına bildirilir.
Partiye kayıtlı olduğu hâlde listede yer verilmeyen veya üye olmadığı hâlde listede yazılı olan kişilerle ilgili olarak, askı tarihinden itibaren beş gün içinde İlçe Yönetim Kuruluna Partili her üye tarafından itiraz edilebilir.
Mahalle ve köy delege seçimlerinin nerede ve hangi saatler arasında yapılacağı, delege seçmen listesinin askısında belirtilir. Belirlenen gün ve saatte, delege seçimi yapabilmek için, kesinleşmiş delege seçmen listesinde yer alan üyelerin salt çoğunluğunun katılımı aranır. Delege seçimlerinde ilk toplantıda toplantı yeter sayısı sağlanamadığı takdirde ikinci toplantı en az bir gün sonra yapılır. İkinci toplantıda çoğunluk şartı aranmaz.
Delege seçimlerinin yürütülmesi için ilçe yönetim kurulu üyelerinden biri veya birkaç kişi görevlendirilir. Ayrıca, işlemler için o köy veya mahalleden bir üye temsilci olarak atanabilir. Seçim sonuçları, toplantı başkanı, yardımcısı ve parti görevlisinin imzasını taşıyan bir tutanakla kayıt altına alınır. Tutanaklardan biri seçim yapılan yerde ilan edilir, iki sureti ilçe başkanlığına teslim edilir.
İlçe kongresinin seçilmiş delegeleri ile aday tespit delegelerinin seçiminde, tüzük kurallarına aykırılık tespit edilirse, İl Yönetim Kurulu tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilir. İlçe Yönetim Kurulu, bu kararı uygulamakla yükümlüdür. Yenilenecek seçimler, İl Yönetim Kurulu tarafından görevlendirilen bir temsilcinin gözetiminde gerçekleştirilir ve il başkanının onayı ile kesinleşir.
Köy, mahalle veya beldedeki delege seçimiyle ilgili itirazların reddedilmesi veya il başkanlığı tarafından seçimlerin onaylanması durumunda, ilgili kişi, Başkanlık Divanı’na başvurarak seçimin yenilenmesini talep edebilir. Başkanlık Divanı’nın vereceği karar kesindir.
Delege seçimlerine karşı seçimden itibaren üç gün içinde İl Yönetim Kuruluna itiraz edilebilir. İl Yönetim Kurulunun vereceği karar kesindir.
Herhangi bir nedenle delege üyeliğinde boşalma olması halinde, İlçe Yönetim Kurulu, bir ay içinde aynı usullerle yeni seçim yapılmasını sağlar.
Delege seçimlerine ilişkin kurallar, Siyasi Partiler Kanunu ve tüzükte belirtilmeyen durumlarda yönetmeliklerle düzenlenir. Olağan ilçe kongreleri, toplam delege sayısının 1/10’unun katılımıyla toplanabilir.
İlçe Başkanı
MADDE 25-İlçe başkanı, ilçe kongresi tarafından gizli oy ile tek turda seçilir. İlçe başkanı olarak bulunduğu ilçede partinin çalışma ve faaliyetlerinde koordinasyon ve yürütülmesini sağlar. Denetimini gerçekleştirir. İlçe teşkilatını temsil eder.
İlçe Yönetim Kurulu
Madde 26-İlçe yönetim kurulu, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. Maddesine uygun olarak seçilir.
İlçe başkanıyla birlikte;
- Nüfusu 50.000’e kadar olan ilçelerde İlçe Yönetim Kurulu, 5 asil ve 3 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 50.000 – 150.000 arasında olan ilçelerde ise İlçe Yönetim Kurulu, 8 asil ve 5 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 150.000 – 500.000 arasında olan ilçelerde ise İlçe Yönetim Kurulu, 11 asil ve 7 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 500.000’den fazla olan ilçelerde 14 asil ve 11 yedek üyeden oluşur.
İL TEŞKİLATI
İl Kongresi
Madde 27- İl Kongresi, il teşkilatının en üst karar ve denetim organıdır.
İl Kongresi İl Başkanını, İl yönetim kurulu asıl ve yedek üyelerini, İl disiplin kurulu asıl ve yedek üyelerini, ili temsil edecek kongre asıl ve yedek delegelerini seçer. Kongre gündemindeki diğer konuları müzakere edip karara bağlar.
İL KONGRESİ DELEGELERİ
Madde 28- İl kongresi, hem seçilmiş delegeler hem de tabii delegelerden oluşmaktadır.
- Seçilmiş Delegeler
İl kongresine katılacak seçilmiş üyeler, ilçe kongrelerinde seçilen delegelerden oluşur. Bu delegelerin sayısı, 600’ü geçmeyecek şekilde belirlenir. İl kongresi için seçilecek delege sayısı, son yapılan milletvekili genel seçimlerinde partinin ilde aldığı oy oranının yüzde biri olarak hesaplanır. Eğer bu sayı 600’den fazla çıkarsa, delege sayısı 600 olarak kabul edilir. İlçe bazında her bir ilçenin parti oy miktarı, belirlenen katsayıya bölünerek her ilçeden katılacak delege sayısı hesaplanır. Bu hesaplamalar sırasında çıkan küsuratlar, yarıdan az ise dikkate alınmaz, yarıdan fazla ise bir tam olarak kabul edilir. Delegeler, kongre üyeleri arasından seçilebileceği gibi, o ilçedeki diğer parti üyeleri arasından da seçilebilir. Delege seçimleri, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesi doğrultusunda yapılır.
- Tabii Delegeler
İl Kongresince seçilmiş ve görevinde bulunan İl Başkanı ve Yönetim Kurulu asil üyeleri,
İl disiplin kurulu başkan ve asıl üyeleri,
O ilin partili milletvekilleri,
O ilin partili büyükşehir belediye başkanı,
Büyükşehir olmayan illerde il belediye başkanları ile merkez ilçe sınırları içerisindeki belediye başkanları, il kongresinin tabii delegeleridir.
Tabii delegelik sıfatı, ilgili görevin devamı süresince geçerlidir. Görevin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde tabii delegelik sıfatı da kendiliğinden sona erer.
Geçici İl Başkanı, İl Yönetim veya Disiplin Kurulu üyelerinden delege sıfatını taşımayanların oy hakkı bulunmaz.
İl Başkanı
Madde 29-İl başkanı, il kongresi tarafından gizli oy ile tek turda seçilir. İl başkanı olarak bulunduğu il içerisinde partinin çalışma ve faaliyetlerinde koordinasyon ve yürütülmesini sağlar. Denetimini gerçekleştirir. İl teşkilatını temsil eder.
İl Yönetim Kurulu
Madde 30- İl yönetim kurulu, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. Maddesine uygun olarak seçilir.
İl başkanıyla birlikte;
- Nüfusu 250.000’e kadar olan illerde, il yönetim kurulu 14 asıl üye ve 7 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 250.000-750.000 arasında olan illerde, il yönetim kurulu 16 asıl üye 9 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 750.000 ile 3.000.000 arasında olan illerde, il yönetim kurulu 20 asıl üye ve 13 yedek üyeden oluşur.
- Nüfusu 3.000.000’dan fazla olan illerde ise il yönetim kurulu 28 asıl üye ve 15 yedek üyeden oluşur.
BEŞİNCİ KISIM
İLÇE ve İL KONGRELERİ HAKKINDA MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Kurucu Yönetim Kurulları
Madde 31- İl ve ilçe teşkilatlarının ilk kuruluşları, Genel İdare Kurulu tarafından yapılan atama ile gerçekleşir. Kurucu il ya da ilçe başkanı olarak atanan kişiye “yetki belgesi” verilir. Bu kişinin oluşturacağı listenin Genel İdare Kurulu tarafından onaylanması ile kurucu yönetim kurulu teşkil edilir.
Genel İdare Kurulunca üyeleri iptal edilen ya da kapatılan İl ve İlçe Teşkilatlarının yerine kurulan yeni İl ve İlçe Teşkilatları, Kurucu başkanlar ve yönetim kurulları, kendi teşkilat birimlerinin kongrelerine kadar, seçilmiş yöneticilerin hak ve yetkilerine sahiptir. Kurucu İl, İlçe ve Disiplin Kurullarında yedek üye aranmaz.
Yönetim Kurullarının Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Madde 32- Yönetim kurulları salt çoğunlukla toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde başkanın katıldığı görüş kabul edilir. İl ve ilçe yönetim kurulları ayda en az bir defa olağan toplanır. Mücbir sebepler halinde toplantılar, ertelenebilir ya da teknolojik imkânlar ile internet ortamında yapılabilir.
Olağanüstü toplantılar, kurul üyelerinin dörtte bir talebi ile yapılır. Sadece toplantı nedeni konular görüşülür.
Yönetim kurulları tarafından davet edilip dinlenmesine karar verilenler dışında kurul üyesi olmayanlar toplantıya katılamaz.
Yönetim kurulu kararları, karar defterine yazılır ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır.
Toplantılara haklı bir özrü olmaksızın ya da mazeret bildirmeksizin üst üste üç toplantıya katılmayan üye yönetim kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
İstifa etmiş sayılan yönetim kurulu üyesinin istifa kararı kesinleştikten sonra yerine sırasıyla yedek yönetim kurulu üyelerinden çağrılır.
Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeliklerinde Boşalma
Madde 33-İl ve ilçe yönetim kurullarında asıl üyelerin istifası, düşmesi veya işten el çektirilmesi sonucu üye sayısının yedek üyelerle birlikte üye tam sayısının salt çoğunluğunun altına düşmesi halinde, ilgili yönetim kurulu kendiliğinden düşmüş sayılır.
Kurulun düşmesi halinde, teşkilat faaliyetlerinin ve zorunlu idari işlemlerin aksamaması amacıyla;
İl yönetimleri için Genel İdare Kurulu,
İlçe yönetimleri için İl Yönetim Kurulu,
tarafından bir Geçici Koordinatör görevlendirilir.
Bu görevlendirme, seçimle oluşacak yönetim kurulunun belirlenmesine kadar geçici bir idari tedbir niteliğindedir.
Geçici Koordinatör;
Teşkilatın günlük idari işleyişini yürütür,
Resmi yazışmaları yapar,
Kongre hazırlık sürecini organize eder.
Koordinatör;
Yeni yönetim atayamaz,
Delege yapısını değiştiremez,
Üyelik kabul veya ihraç işlemi yapamaz,
Taşınmaz devri ve olağan dışı mali tasarruflarda bulunamaz,
Koordinatör, seçilmiş organın yetkilerini kullanamaz.
Geçici görevlendirme tarihinden itibaren;
İlçe teşkilatlarında otuz(30) gün,
İl teşkilatlarında kırk beş(45) gün,
içinde olağanüstü kongre yapılması zorunludur. Bu süre uzatılamaz.
Süre içinde yeni delege seçimi yapılmamış ise kongre mevcut delegelerle toplanır.
Teşkilat yönetim organları ancak kongre yoluyla seçilerek oluşturulur.
Geçici görevlendirme hiçbir şekilde seçimle oluşan organların yerine kalıcı bir yapı oluşturamaz.
İşten El Çektirme Sebepleri
Madde 34- Teşkilatlardaki başkan, yönetim kurulları ve kurul üyeleri;
Siyasi Partiler Kanunu ve parti tüzüğü gereği tutmaları gereken defter ve kayıtları doğru şekilde tutmamak, muhafaza etmemek veya bu defterlerde kasıtlı olarak değişiklik yaparak tahrifat yapmak,
Kurullarda görev alanların kimlik bilgilerinin mahallin en büyük mülki amirliğine yazı ile bildirilmemesi,
Ülke ve parti menfaatlerine, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile partinin ilke, amaç, hedef ve politikalarına aykırı tutum ve davranışlarda bulunulması,
Teşkilâtların birlik ve uyum içinde çalışması ve yönetilmesinde yetersiz kalınması,
Parti tüzüğüne ve üst kurullardan alınan talimatlara uymamak.
Bu şartlar altında, ilgililerin yasal sorumlulukları saklı olmak üzere, gizli oylama ile üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun oyu ile işten el çektirilebilir
İşten El Çektirmeye Yetkili Kurul ve El Çektirmenin Usulü
Madde 35- İlçe yönetim kurulu, bir belde yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi gerekli kılan herhangi bir durum tespit ettiği takdirde, durumu gerekçeli bir karar ile il yönetim kuruluna bildirerek, bede başkanının ya da belde yönetim kurulu üyelerinin tamamının ya da bir kısmının işten el çektirilmesini isteyebilir.
İl yönetim kurulu, bir ilçe yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi gerekli bir durum tespit ettiğinde, gerekçeli talep ile Genel İdare Kuruluna bildirir. İl yönetim kurulu gerekçeli kararında, ilçe başkanı dahil ilçe yönetim kurulunun tamamının ya da bir kısmının işten el çektirilmesini isteyebilir.
Belde ile ilgili ilçe yönetiminin talebi üzerine il yönetim kurulu, ilçe ile ilgili il yönetiminin talebi üzerine Genel İdare Kurulu; gerek görürlerse inceleme yaptırarak talebi karara bağlarlar.
Genel İdare Kurulu aynı nedenlere bağlı olarak re’sen ilçe ve il başkanları ile yönetim kurullarına kısmen ya da tamamen işten el çektirebilir. İl yönetim kurulunun belde ile ilgili, Genel İdare Kurulunun il ve ilçe ile ilgili almış olduğu işten el çektirme kararları kesindir.
İlçe ve il yönetim kurullarının asıl ve yedek üyeleriyle birlikte toptan işten el çektirilmeleri halinde, Genel İdare Kurulu işten el çektirme kararı ile birlikte geçici yönetim kurulu kurar ve ilgili teşkilat birimine tebliğ eder.
İşten el çektirme hâlinde teşkil olunan kurullara, geçici kurullar denir. İşten el çektirme kararının ilçe yönetim kuruluna tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde ilçe, il yönetim kuruluna tebliğinden itibaren ise kırk beş gün içerisinde il kongresi toplanarak yeni yönetim kurulunu seçer. Bu süre içerisinde ilçe ve il kongresi için yeni delege seçilmemiş ise, kongre eski delegelerle toplanır. Bu suretle seçilen yönetim kurullarının görev süresi, normal teşkilât birim kongrelerine kadar devam eder.
Kısmen el çektirme hâllerinde, ilgili il ve ilçe yönetim kurulu yedek üyelerle tamamlanır. Kısmen el çektirme halinde boşalma hükümleri uygulanır.
İlçe ve İl (Temel Teşkilatlar) ile Yan Kuruluşların Kongrelerine İlişkin Ortak Hükümler
Madde 36- Normal kongreler, iki yıldan az ve üç yıldan fazla süreyi aşmayacak şekilde düzenlenir.
İlçe ve il kongreleri, teşkilat başkanlığının onayladığı delege listelerine dayanarak ve Genel İdare Kurulu’nun izniyle gerçekleştirilir.
Her teşkilat kademesinin kongresi ancak Genel İdare Kurulu tarafından ertelenebilir.
Yan kuruluşların kongrelerinde yapılan seçimler, yargı denetimi ve gözetimi dışında olup, bu kongreler ilçe başkanlıkları tarafından yürütülür. Kongre sonuçları, Genel Merkez Başkanlık Divanı’nın onayıyla kesinleşir.
Kongre Gündemi
Madde 37- Kongrelerin gündemi, her kademenin yönetim kurulu tarafından hazırlanır ve kanunlar ile parti tüzüğüne uygun olmalıdır. Gündemin hazırlanmasında, kongrede görüşülmesini isteyen üst kademeler de göz önünde bulundurulur.
Kongre delegeleri, çoğunluğun kararına göre gündem maddelerinin sırasını değiştirebilir. Ayrıca, kongre üye sayısının beşte biri kadar üyenin yazılı isteği üzerine ve üyelerin oy çokluğuyla, partinin tüzük ve programına uygun olmayan konular gündeme alınabilir.
Kongreye Çağrı
Madde 38- İlçe ve il kongreleri, toplantıdan en az 15 gün önce delegeleri gösteren listeleri, iki nüsha halinde yetkili seçim kurulu başkanına teslim etmelidir. Ayrıca, toplantının gündemi, yeri, günü ve saati de bildirilmeli, çoğunluk sağlanamadığı takdirde ertesi gün yapılacak ikinci toplantıya dair bilgiler verilmelidir.
Seçim kurulu başkanı tarafından onaylanan listeler ve toplantı bilgileri, kongre tarihinden 7 gün önce ilçe ya da il binasına asılmak suretiyle ilan edilir.
İlan süresi içinde veya ilan bittikten sonraki üç gün içinde yapılacak itirazlar, hâkim tarafından incelenir ve karar verilir. Kesinleşen listeler, kongrede esas alınır.
Kongre, yönetim kurulu başkanı veya bir yönetim kurulu üyesi tarafından yoklama yapıldıktan sonra, üye tam sayısının
yarısından bir fazlasının katılımıyla açılabilir. Eğer kongreye katılım sağlanmazsa, kongre bir üst düzey yönetim kurulu tarafından görevlendirilen kişi tarafından açılır. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanmazsa, toplantı ertesi gün aynı yerde, aynı saatte ve aynı gündemle, hazır bulunan delegelerle yapılır.
Kongre Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Madde 39- Kongreler, delege toplam sayısının salt çoğunluğunun katılımı ile toplanır. İlk toplantıda yeterli katılım sağlanmaması halinde, ikinci toplantı katılanlarla yapılır. Kongrede kararlar, Tüzükte belirtilen istisnai durumlar dışında, kararlar oylamaya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Kongrelerde yapılacak seçimler, ilgili seçim kurulunun gözetimi ve denetiminde yapılır.
Kongrenin Açılışı ve Kongre Divanı
Madde 40- Kongrenin açılışı, kongresi yapılacak teşkilatın başkanı ya da onun görevlendireceği yönetim kurulu üyesi tarafından yapılır. Yönetim kurulu üyesi yoksa, hazır bulunan en yaşlı delege kongreyi açar.
Kongre açıldıktan sonra bir divan başkanı ve dört kâtip üyeden oluşan bir kongre divanı oluşturulur. Kongre Divanı için önergeler, delege tam sayısının en az onda birinin imzası ile kongreyi açan kişiye verilir.
Kongre Divanı önergeleri açık bir şekilde, el kaldırma yöntemiyle oylanır.
Divan başkanı toplantıyı yönetir. Kongre divan başkanı ve üyeleri kongrenin Tüzük ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak, düzen ve ahenk içinde yürütmek, kongre gündemini icra etmek, kongre tutanağını düzenleyip muhafaza ederek kesinleşen kongre sonuçlarını ve seçilenlerin cetvelini ilgili yerlere ulaştırmak üzere seçilen yeni yönetime teslim etmekle görevli ve yetkilidir.
Kongre divanı, ortaya çıkan lüzum üzerine kararlarını üye sayısının salt çoğunluğuyla verir. Oyların eşitliği hâlinde kongre divan başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Görüşmeler sırasında, düzeni bozanlara divan başkanı önce sözlü uyarı yapar. Düzeni bozanları toplantıdan çıkarabilir, ancak bu kişiler oy kullanma haklarını kaybetmeden salondan çıkartılır. Başkan, konu dışına çıkan konuşmacıları önce uyarır, ısrar etmeleri halinde konuşmalarını keser. Kongre başkanı, Siyasi Partiler Kanunu’nun 4. kısmında belirtilen yasaklara
aykırı davranış sergileyenlere müdahale eder, sözlerini keser ve gerekirse toplantıdan çıkarır. Dinleyicilerden de benzer şekilde yasa dışı davrananlar dışarı çıkarılır ve toplantıya ara verilebilir.
Divan başkanı, divan üyeleri tarafından onaylı kongre tutanağının bir suretinin ilgili teşkilât birimine, bir suretinin de bir üst teşkilât birimine tesliminden sorumludur.
Kongre Düzeni ve Yetkileri
Madde 41- Kongrelerin çalışmaları, gündeme göre yürütülür, ancak tüzüğün 23. maddesinin son fıkrası hükümleri saklıdır. İlçe ve İl kongreleri, kendi seviyelerinin üst karar organlarıdır. Bu bağlamda:
- Yönetim kurulunun faaliyet raporunu inceleyip karara bağlar.
- Yönetim kurulunun sunduğu yıllık gelir-gider hesaplarını, cetvelleri ve bilançoları incelemek üzere bir komisyon kurar. Komisyon, en kısa sürede raporunu tamamlar ve kongre tarafından görüşülüp onaylanır. Hesap raporu onaylandığında, yönetim kurulu ibra edilmiş olur.
- Kongreler, çalışmaları hızlandırmak amacıyla gerektiği kadar komisyon kurabilirler.
- Komisyonlar, üç ile yedi kişi arasında değişen üye sayısına sahip olabilir. Her komisyon, kendi içinden bir başkan ve bir sözcü seçer. Komisyonlar, kendilerine verilen işleri en kısa sürede inceleyip, raporlarını divan başkanına sunar. Bu raporlar, görüşmelerde esas alınır.
- Kongreler, gelecekteki çalışmalar için yeni yönetim kuruluna gerekli talimatları verir.
- Kongreler, üyelerin tekliflerini değerlendirir, yetkili oldukları konularda karar alır. Yetkisi dışında olanları ise yönetim kurulu aracılığıyla ilgili organlara bildirir.
- Kongrelerde, kanunların yasakladığı konular dışında her türlü genel siyasi meseleler, ülke ve bölge sorunları, yerel kamu hizmetleri hakkında görüşmeler yapılabilir ve kararlar alınabilir.
- Kongrelerde, yasaların ve parti tüzüğünün verdiği diğer görevler yerine getirilir.
Kongrede gündemdeki konularla ilgili konuşmak isteyenlere sırasıyla söz verilir. İlk olarak yönetim kurulu başkanına ve bu kurul adına söz isteyenlere, ardından komisyon başkan ve
sözcülerine söz hakkı verilir. Üst kademeler ise istedikleri sırayla konuşabilirler.
Kongrelerde Yapılacak Seçimler
Madde 42-İlçe kongreleri, İlçe Başkanını, İlçe Yönetim Kurulu asil ve yedek üyelerini, il kongresine katılacak delegeleri seçer. İl kongresi ise İl Başkanını, İl Yönetim Kurulu asil ve yedek üyelerini, İl Disiplin Kurulu asil ve yedek üyelerini ve büyük kongreye katılacak delegeleri belirler.
Kongrelerdeki seçimler için adaylık başvurusu, kongre başkanlığınca duyurulan bir süre zarfında yapılır. Adaylar bu süre sonunda ilan edilir. Aday listeleri, seçim yapılacak tüm organlar için, asıl ve yedek üyeler ayrılarak hazırlanır ve çoğaltılarak kongre başkanlığına teslim edilir.
Birden fazla liste olması durumunda, her bir liste farklı renklerde ve şekillerde basılarak hazırlanabilir. Yönetim Kurulu Başkanı ve üst kongre delegeleri, yedeksiz olarak belirlenir. Seçilecek her organ için gösterilecek asıl ve yedek üye sayısı, organın toplam üye sayısından fazla ya da yarısından az olmamalıdır.
Kongre başkanlığı, bu listeleri mühürleyerek oy pusulaları haline getirir ve İlçe Seçim Kurulu Başkanına verir. Seçimlerde birden fazla liste varsa, seçmen, listelerden herhangi birini seçebilir ve isimlerde değişiklik yapabilir, ancak bu değişiklikler belirli sınırlar içinde olmalıdır. Seçmen, seçilecek üye sayısından fazla veya az aday gösteremez.
Oy pusulalarında belirtilen kurallara uyulmaması durumunda oy geçersiz sayılır. Aynı organ için birden fazla listede yer alan adayların aldıkları oylar, her listeden toplanır. Asıl adaylar kendi aralarında, yedek adaylar ise yedekler arasında aldıkları oy sayısına göre sıralanır.
Seçimler, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesindeki kurallara uygun yapılır ve İlçe Seçim Kurulu tarafından yeterli sayıda sandık kurulu oluşturulur. Sandık kurulunda başkan ve bir üye memurlardan, diğer üye ise aday olmayan parti üyelerinden seçilir. Sandık kurulu, oyların sayımına ve seçim sonuçlarının kongre tutanağına geçirilmesine karar verir.
KONGRESİNİ YAPMAYAN KADEMELER
MADDE43-Üst teşkilât biriminin kongresinin yapıldığı tarihte, kongresi yapılmamış olmakla birlikte azami seçilmişlik süresi olan üç yıl dolmamış alt teşkilât birimi, var olan delegeleriyle üst teşkilât birimi kongresinde temsil olunur.
Herhangi bir nedenle yasal süresi içinde olağan kongresini yapmayan ilçe veya il teşkilatları, üst kademe kongresine katılamaz. Ayrıca, bu teşkilatların yönetim ve disiplin kurulları feshedilir.
ALTINCI KISIM MERKEZ TEŞKİLATI
BÜYÜK KONGRE
Kongrenin Görev ve Yetkileri
Madde 45-Büyük Kongre, Partinin en üst karar ve denetim organıdır.
Büyük Kongre;
- Parti Genel Başkanını, Genel İdare Kurulu ile Merkez Disiplin Kurulu’nun asıl ve yedek üyelerini gizli oylama ile seçer.
- Partinin Tüzük ve programında değişiklik yapar.
- Genel İdare Kurulu’nun faaliyet raporunu ve gelecek dönem bütçesini müzakere edip karara bağlar, yönetimin ibrası konusunda karar verir.
- Partinin gelir-gider ve kesin hesabını kabul ya da reddeder.
- Yasa ve Tüzük çerçevesinde, toplumu ve devleti ilgilendiren konular ile kamu faaliyetleri ve parti politikası hakkında, genel nitelikte olmak şartı ile, temenni kararları ya da bağlayıcı kararlar alır.
- Partinin kapanmasına ya da başka bir parti ile birleşmesine ve böylelikle hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiye ya da intikal şekline dair kararlar verir.
- Kanunlar ve tüzükte kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir, gündemdeki diğer konuları görüşüp karara bağlar.
Büyük Kongre Olağan Toplama Yetkisi ve Zamanı
Madde 46-Büyük Kongreyi olağan toplama yetkisi Genel İdare Kurulu’nundur. Genel İdare Kurulu, iki yıldan az, üç yıldan fazla olmayan bir süre zarfında Büyük Kongreyi toplamak zorundadır.
Büyük Kongre Delegeleri
Madde 47-Büyük Kongre delegeleri, seçilmiş delegeler ve tabii delegelerden oluşur.
Seçilmiş Büyük Kongre Delegeleri
Madde 48- İl kongrelerince seçilen ve toplamı Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının iki katı kadar olan delegelerdir.
Büyük Kongrede hangi ilin kaç adet Büyük Kongre Delegesi ile temsil edileceği şu usûle göre belirlenir:
- Seçilmesi gereken toplam delege sayısının yarısı kadar delegelik, illerden seçilecek milletvekili sayısına göre illere tahsis edilir.
- Arta kalan delege sayısının, Parti’nin son milletvekili genel seçiminde almış olduğu toplam oya bölünmesiyle bir kat sayı elde edilir. Elde edilen kat sayının, Parti’nin o ilde son milletvekili genel seçiminde almış olduğu toplam oyla çarpımı sonucu bulunacak sayı ile yapılmış tahsisin toplamı, o il kongresinde seçilecek Büyük Kongre delege sayısını verir.
- Büyük Kongrenin yapılacağı tarihte, Parti’nin son genel seçime katılmamış olması veya buna benzer hâllerin varlığında, her il seçmesi gereken milletvekili sayısının iki katı delege ile Büyük Kongrede temsil olunur.
- Kongre Takvimine ilişkin kararda, her ilin il kongresinde kaç adet Büyük Kongre delegesi seçeceği de belirtilir. Genel İdare Kurulu hesaplanan delege sayılarını onaylayıp il başkanlıklarına bildirir. Hatalı hesaplamalar, aynı yöntemle düzeltilir.
Büyük Kongre Tabii Delegeleri
Madde 49-
Tabii delegeler; Parti’nin Genel Başkanı, Genel İdare Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu, Partili bakan ve milletvekilleriyle üyelikleri devam eden Parti kurucularıdır.
Parti kurucuları seçilmiş delegelerin yüzde on beşinden fazla ise kurucular arasından seçilecek tabii delegeler kura ile belirlenir.
Parti üyeliğinden ayrılmış kurucular tekrar partiye üye kaydedilmiş olsa bile kurucu sıfatı ile tabii delege olamaz.
Tabii delegeler ayrıca il kongrelerince Kurultay delegesi olarak seçilemezler ve bu delegelerden Merkez Yönetim Kurulu üyesi olanlar, bu Kurulun ibrasına ilişkin oylamalara katılamazlar.
Büyük Kongreye Çağrı
Madde 50- Büyük Kongrenin yapılacağı yer, gün, saat ve Kongrenin gündemi Genel İdare Kurulu ya da genel başkan tarafından belirlenerek olağan ve gerek duyulan zamanlarda olağanüstü toplanır. Kongre öncesinde toplantının günü, yeri, saati ve gündemi toplantı gününden en az on beş gün önce parti genel merkezinin ilan panosunda asılarak delegelere duyurulur.
Olağanüstü toplantılar, Genel Başkanın çağrısı, Genel İdare Kurulu üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu, Büyük Kongre delegelerinin en az yarısının noter onaylı yazılı talebi üzerine toplanır.
Başkanlık Divanı, delegelerin toplantının yapıldığı yeri, saati ve tarihi ile gündemden haberdar olmasını sağlamak için yazılı ve sözlü yaygın haberleşme ve iletişim araçlarıyla duyurmakla yükümlüdür.
Büyük Kongre Delege Listesinin İlanı ve Kesinleşmesi
Madde 51- Büyük Kongre delegelerinin listesi, toplantı tarihinden en az on beş gün önce Yüksek Seçim Kurulu’nun belirlediği ilçe seçim kurulu başkanına iki nüsha hâlinde verilir. Siyasi Partiler Kanunu’nun 21’nci maddesindeki esaslar dahilinde seçim kurulu başkanınca tasdik edilen bu listeler kongre toplantı tarihinden en az yedi gün önce Parti Genel Merkez binasına asılarak ilân edilir. İlân suresi üç gündür ve bu süre içerisinde yapılacak itirazlar, ilgili hâkim tarafından en geç iki gün içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve mühürlenerek partiye iade edilen listeye hiçbir suretle itiraz edilemez.
Büyük Kongre Gündemi
Madde 52- Büyük Kongrenin gündemi Başkanlık Divanı tarafından belirlenir. Olağanüstü Büyük kongrenin gündemi, çağrıyı yapan organ tarafından hazırlanır.
Yeni gündem maddelerinin eklenmesi veya gündem maddelerinin sırasının değiştirilmesi hususundaki taleplerin görüşülüp karara bağlanabilmesi için, yazılı olarak kongre açılış başkanlığına veya gündemin okunmasından hemen sonra divana verilmiş olması zorunludur.
Parti Tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ilişkin veya Parti politikalarını ilgilendiren gündem maddesi tekliflerinin müzakereye açılabilmesi için bu tekliflerin, Genel Başkan veya Genel İdare Kurulu veya Büyük Kongre delegelerinin en az yirmide biri tarafından önerilmiş olması gerekir.
Görüşmeler, gündem sırasına göre yapılır. Müzakerelere katılım, talep sırasına göre yürütülür. Görüşmelerde söz sırasıyla önce Parti Genel Başkana, ardından Genel İdare Kurulu üyelerine, daha sonra talep sırasıyla delegelere verilir. Seçimler, gündemin “kapanış” başlıklı son maddesi hariç, diğer bütün gündem maddeleri görüşülüp karara bağlandıktan sonra yapılır.
Faaliyet raporuna muhalefet şerhi bulunmayan Genel İdare Kurulu üyesi, faaliyet raporu aleyhine söz alamaz.
Büyük Kongre için tek bir gün öngörülmüş ise, Kurultay gündem maddeleri bitinceye kadar aralıksız devam eder.
Büyük Kongre Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Madde 53- Büyük kongre yoklama yapıldıktan sonra, yeter sayısı varsa, Başkanlık Divanı üyelerinden biri tarafından açılır. İlk toplantı yeter sayısı Büyük Kongre delege tam sayısının salt çoğunluğudur. Salt çoğunluğun sağlanamadığı hallerde ikinci toplantıda bulunanlarla toplantı gerçekleştirilir.
Büyük Kongrenin yeter sayısı tüzükte aykırı bir hüküm yoksa hazır bulunan delegelerin salt çoğunluğudur.
Büyük Kongrenin Açılışı
Madde 54-Büyük Kongre Genel Başkan ya da Genel Başkan’ın görevlendireceği bir başkanlık divanı üyesi tarafından açılır.
Büyük kongre açıldıktan sonra bir divan başkanı, bir başkan yardımcısı ve dört kâtip üye seçilerek kongre divanı oluşturulur. Kongre Divanı için önergeler, delege sayısının onda birinin imzası ile kongreyi açan kişiye verilir.
Kongre Divanı önergeleri açık olarak, el kaldırma yöntemiyle oylanır.
Büyük Kongre divanı oluşturulup gündem okunduktan sonra konuşmasını yapmak üzere Genel Başkan’a söz verilir.
Divan başkanı Büyük Kongreyi yönetir. Büyük Kongre divan başkanı ve üyeleri Büyük Kongre Tüzük ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleşmesini temin için gerekli önlemleri almak, düzen ve ahenk içinde yürütmek, Büyük Kongre gündemini icra etmek, Büyük Kongre tutanağını düzenleyip muhafaza ederek kesinleşen Büyük Kongre sonuçlarını ve seçilenlerin cetvelini ilgili yerlere ulaştırmak üzere seçilen yeni yönetime teslim etmekle görevli ve yetkilidir.
Büyük Kongre divanı kararlarını üye sayısının salt çoğunluğuyla verir. Oyların eşitliği hâlinde kongre divan başkanının bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Büyük Kongre divan başkanı, Büyük Kongre düzenine riayet etmeyenleri öncelikle sözlü olarak uyarır. Sözlü uyarıya rağmen düzeni bozmaya devam edenler Büyük Kongreden çıkarılır. Ancak bu kişiler seçimlere geçildiğinde oy kullanmak üzere Büyük Kongre salonuna alınır. Divan başkanı gerekli görürse Büyük Kongreye ara verip izleyici yerlerini boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.
Divan başkanı, divan üyeleri tarafından onaylı Büyük Kongre tutanağının bir suretinin Genel Başkan’a teslim etmek zorundadır.
Büyük Kongrede Komisyonların Oluşturulması
Madde 55-Büyük Kongrede gündemde komisyon kurulmasına yer verilmiş veya usûlüne uygun teklifle komisyon kurulması gündeme alınmış ise Başkanlık Divanı, divan çalışmalarına yardımcı olmak üzere, Genel Başkan’ın konuşmasının ardından, konunun önem ve niteliğine göre Büyük Kongre delegeleri arasından üç kişiden oluşan yeterli sayıda komisyon kurar ve inceleme için uygun bir süre takdir eder. Her komisyon bir başkan seçer ve başkan Komisyon’u görev dağılımı ile çalışma usûlünü belirler.
Komisyonun toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı ise oylamalara katılanların çoğunluğudur. Oylarda eşitlik olması durumunda divan başkanının bulunduğu tarafın görüşü kabul edilmiş sayılır.
Komisyon Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir komisyon raporunu, varsa ekleri ile birlikte üyelere imzalattırdıktan sonra Kurultay Divanına kendisine verilen süre içerisinde sunar. Komisyon raporu Kurultayda görüşülerek oylanır. Kabul edilen rapor kesinlik kazanır.
Divan, işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas gerektiren herhangi bir konunun açıklanması veya savunulması görevini, Kurultay üyelerinden birine verebilir.
Büyük Kongrenin Görev ve Yetkileri
MADDE 56– Büyük kongre, Partinin en yüksek organı olup görev ve yetkileri şunlardır;
- Parti Genel Başkanını, Partinin Genel İdare Kurulu’nun elli(50) asil ve yirmi beş(25) yedek üyesini ve Merkez Disiplin Kurulunun da on bir(11) asil ve beş(5) yedek üyesini seçer.
- Partinin gelir-gider ve kesin hesabını kabul, Başkanlık Divanı ve Genel İdare Kurulunu ibraz eder veya etmez. Gerekli hallerde sorumlular hakkında dava açılmasına karar verir ve bu kararın icrası için Genel Başkanı görevlendirir,
- Partinin tüzük ve programını kabul eder veya değişiklik yapar,
- Toplumu, devleti ve Partiyi ilgilendiren konular ile kamu faaliyetleri ve Parti politikalarında genel nitelikte olmak şartı ile bağlayıcı ve temenni kararı alır,
- Partinin kapanmasına veya başka bir Partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek Partinin mallarının tasfiye veya intikal şekline dair kararlar verir,
- Kanunlar ve tüzükte kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.
Büyük kongre seçimleri
MADDE 57- Genel başkan, Genel İdare Kurulu ile Merkez Disiplin Kurulu asil ve yedek üyelerinin seçimleri yargı gözetimi altında gizli oy ve açık tasnif esasına göre aşağıdaki şekilde yapılır;
Seçim yapılacak Büyük kongre toplantılarından en az on beş gün önce kongreye katılacak üyeleri gösteren listeler, kongre gündemi, kongre yapılmasına dair alınan Genel İdare Kurulu ya da Başkanlık Divanı kararı Yüksek Seçim Kurulunun tayin edeceği Seçim Kurulu Başkanına iki nüsha olarak verilir. Siyasi Partiler Kanununun 21. Maddesindeki esaslara göre seçim kurulu başkanınca tasdik edilen listeler toplantı tarihinden yedi gün önce Parti Genel Merkezi binasına asılmak sureti ile ilan edilir. İlan süresi üç gündür. İlanın asılmasıyla beraber, listeler, kongre gündemi, kongre yapılmasına dair alınan yönetim kurulu kararı yazılı ve sözlü, yaygın haberleşme ve iletişim araçlarıyla da ilan edilir. İlan süresince liste hakkındaki itirazlar ilgili hâkime yapılır.
Bu suretle ilgili seçim kurulu tarafından kesinleştirilen ve mühürlenerek Partiye gönderilen listeyehiçbir suretle itiraz edilemez.
Büyük kongrede yapılacak seçimlerde aday olmak için şahsen müracaat edenlerin listeleri organlara göre ayrı ayrı olmak üzere çarşaf veya blok liste usulüyle düzenlenip mühürlenmek için görevli seçim kurulu başkanına verilir.
Kurulu Üyeliklerinin Seçim Usulü
Madde 58- Kongrelerde Genel Başkan veya Genel İdare Kurulunun teklifiyle blok liste veya çarşaf liste yöntemi uygulanır. Ancak, kongre üyelerinin(delegelerinin) üçte birinin yazılı başvurusu ve kongreye katılanların salt çoğunluğunun karar vermesi ile de çarşaf liste yöntemi uygulanabilir.
Blok Liste Usulü
Madde 59- Blok listeyle seçim yapılacaksa; blok listeler yeteri kadar çoğaltılır ve varsa ferdi aday pusulalarıyla birlikte mühürlenmek üzere ilçe seçim kurulu başkanına veya sandık kurulu başkanına teslim edilir ve mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır. Birden fazla blok listeyle seçim yapılması halinde, delege, bu listelerden birinde bulunan adayı çizebilir, yerine diğer listedeki bir adayı veya ferdi adayın ismini yazabilir. Her organın seçilecek aday sayısından fazla aday ismi yazılması veya işaretlenmesi halinde oy pusulası geçersiz sayılır. Bir zarftan birden fazla aynı içerikli blok liste çıkarsa, bunlardan biri geçerli sayılır. Farklı içerikli birden fazla blok liste çıkması durumunda ise hiçbiri dikkate alınmaz ve geçersiz oy olarak kabul edilir.
Çarşaf Liste Usulü
Madde 60- Çarşaf liste usulü kabul edilirse; kongre divan başkanı seçilecek kurulların her biri için ayrı ayrı adaylığa müracaat için makul bir süre belirler. Bu süre içinde müracaat eden toplu ve ferdi adayların isimlerinin başlarına kare veya daire şeklinde kutucuklar konularak her kurul için ayrı ayrı çarşaf listeyi hazırlar. Varsa genel başkanın belirlediği liste başa konulduktan sonra, diğer adaylar soyadına göre alfabetik sıraya göre yazılır. Çarşaf listeler bu şekilde hazırlandıktan sonra divan, bir nüshasını tasdik ederek muhafaza eder. Yeteri kadar çoğaltılan listeler ve oy zarfı mühürlenmek üzere ilçe seçim kurulu başkanına veya sandık kurulu başkanına teslim edilir. Mühürlenen çarşaf liste oy pusulası olarak kullanılır.
Seçimlere girecek liste sayısı biri geçmediği ve tüm kurullar için asıl ve yedek üyeleri gösterir tek liste sunulduğu ve başkaca bir aday çıkmadığı takdirde seçimler seçim kurulunun onaylayacağı bu listenin oy pusulası olarak kullanılması sureti ile yapılır.
Büyük Kongrede Oy Kullanma Usulü
MADDE 61– Seçim kurulunca onaylanmış ve usulüne uygun ilan edilmiş listede adı yazılı olmayanlar oy kullanamaz. Oy kullanma işlemi delegelerin nüfus hüviyet cüzdanı veya kimlik
tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi bir belgenin sandık görevlilerine ibrazı ile gerçekleştirilir.
Oylar, sandık kurulu başkanı tarafından verilen adayları gösterir ve seçim kurulu başkanınca mühürlenmiş listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır.
Seçilecek organı oluşturacak üye sayısından fazla veya yarısından az adayın işaretlendiği oy pusulaları geçersiz sayılır.
Tasnif sonucunda en fazla oy alanlar asil üyeliklere, sonra gelenler sırasıyla yedek üyeliklere seçilmiş olur, eşitlik halinde kura çekilir.
Seçim sonuçlarına tutanakların düzenlenip ilan edilmesinden itibaren iki gün içerisinde ilgili hâkim nezdinde itiraz edilebilir. Hâkim tarafından verilen karar kesindir.
Kongre tutanakları
MADDE 62– Kongre sonunda, seçim dışında kongreye ait bütün belge ve tutanaklar kongre divanı tarafından imzalandıktan sonra, kongre başkanı tarafından Genel Başkan’a teslim edilir.
GENEL İDARE KURULU
Kuruluşu, süresi ve çalışma usulü
MADDE 63- Genel İdare Kurulu, Partinin büyük kongreden sonra en yüksek karar ve icra organıdır.
Genel İdare Kurulu; büyük kongre tarafından seçilen elli(50) asil ve yirmi beş(25) yedek üyeden teşekkül eder.
Genel İdare Kurulu üyeliğine aday olacak partililer Büyük Kongre delegelerinin en az üçte birinin teklifiyle aday olabilirler.
Genel İdare Kurulunun görevi, büyük kongrenin gelecek toplantısına kadar devam eder. Bu süre içinde ölüm ve istifa gibi sebeplerle boşa çıkan üyeliklere sırayla en fazla oy alan yedek üye çağrılır.
Genel İdare Kurulu, en az iki ayda bir toplanır. Genel Başkan’ın gerekli gördüğü hallerde toplantı çağrısı her zaman yapılabilir.
Genel İdare Kurulu’nun görev ve yetkileri
MADDE 64-Parti program ve tüzük hükümlerini, büyük kongre kararlarını uygulamak ve bunlara göre Partinin bütün teşkilâtını idare etmek,
Lüzum görülen yerlerde teşkilât kurmak,
Parti programı ve büyük kongre kararları çerçevesinde genel Parti politikalarını ve stratejilerini saptamak,
Partinin en yetkili organı olarak Partinin program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili komisyonları teşkil etmek ve ilgili gördüğü konularda yönetmelikler hazırlamak,
Partinin prensiplerini yaymak için yazılı, sözlü ve sosyal medya imkânlarından faydalanmaya çalışmak,
Büyük kongreye sunulacak bilançoyu, kesin hesap raporunu, bütçeyi, umumi faaliyet raporunu hazırlamak,
Partinin gelirini arttırmaya çalışmak ve bunun için gerekli tedbirleri ve kararları almak,
Tüm Parti teşkilatları için kongre seçim takvimini oluşturmak,
Partinin menfaatine uygun, kanunların ve tüzüğün yasaklamadığı bütün görevleri yapmak, bu sebeple her türlü kararı ve tedbiri almak.
Partinin tüm teşkilâtlarının, yasalar, Parti tüzüğü ve yönetmelik hükümlerinin gösterdiği şekil ve şartlar dışına çıkmaları ve kararlar almaları halinde gerekçesini göstermek sureti ile bu tür kararların uygulanmasını menetmek,
Anayasa ve Siyasi Partiler Kanunu ile mevzuat uyarınca ihtiyaç görülen yerlerde parti teşkilatları kurmak, kurmaya yetki vermek, teşkilatları feshetmek, işten el çektirmek, teşkilatı kapatmak, teşkilatı bir bütün halinde geliştirmek ve yaygınlaştırmak.
Genel İdare Kurulu, yasalar ve Parti tüzüğü ile kendisine yüklenen yetki ve görevlerden bir kısmını, çalışmalara hız kazandırmak ve aktiviteleri daha da arttırmak amacıyla, Başkanlık Divanına veya Genel Başkan’a devredebilir.
GENEL BAŞKAN
Genel Başkanın Seçimi
Madde 65- Genel Başkan, Büyük Kongre tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile en çok üç yıl için seçilir.
Genel başkan yeniden aday olabilir. Genel başkanlığın herhangi bir sebepten dolayı boşa çıkması halinde Genel İdare Kurulu en yaşlı üye başkanlığında Genel İdare Kurulu üyeleri arasından gizli oyla, Genel Başkan Vekilini seçer. Genel Başkan Vekili kırk beş gün içerisinde Genel Başkan seçimi için olağanüstü kongreyi toplantıya çağırır. Yapılan olağanüstü toplantıda seçilen Genel Başkan bu görevi seçim yapılacak ilk olağan kongreye kadar sürdürür.
Genel Başkan adayı olabilmek için, Büyük Kongre delegelerinin en az beşte birinin yazılı ve imzalı teklifi gerekir. Her delege yalnızca bir aday için teklifte bulunabilir. Yeterli imza şartını sağlayamayan adayların başvuruları işleme konulmaz. Adaylık başvuruları, Kongre Divan Başkanlığına yazılı olarak yapılır ve Divan tarafından usul yönünden incelenerek ilan edilir.
Genel Başkan yalnızca Büyük Kongre tarafından ve üye tam sayısının üçte iki çoğunluğun gizli oyu ile görevden alınabilir.
Merkez Disiplin Kurulu tarafından Genel Başkan hakkında verilen kararlar, Büyük Kongre’nin onayı ile kesinleşir. Büyük Kongre onayı olmaksızın verilen kararlar yürürlüğe girmez.
Genel Başkan’ın Görev, Yetki ve Sorumlulukları Madde66-Partiyi temsil yetkisi genel başkana aittir.
Parti adına demeçler vermeye ve bildiriler yayınlamaya yetkilidir. Genel Başkan bu yetkisini görevlendireceği kimselere de kullandırabilir.
Kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydı ile parti adına dava açma ve davada taraf yetkisi vardır. Gerekli gördüğü durumlarda bu yetkisini kullanmak üzere genel olarak ya da belirli davalara bağlı olarak uygun gördüğü parti merciine devredebilir.
Başkanlık Divanı, Genel İdare Kurulu ve milletvekili olma şartına bağlı olarak partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubunun başkanıdır.
Genel Başkan gerekli gördüğü takdirde; parti üyeleri arasından Gölge Kabine, Gölge Bürokrasi, Kurum, Kuruluş ve STK’lardan sorumlu olacak kişileri görevlendirir.
Genel Başkan, parti adına menkul ve gayrimenkul alım-satım ve kiralama işlemlerinde yetkilidir. Bu yetkisini Divan üyelerinden birine devredebilir.
Genel Başkan uygun gördüğü sayıda Genel Başkan Başdanışman ve Danışman görevlendirir.
Anayasa ve Siyasi Partiler Kanunu ile mevzuat uyarınca ihtiyaç görülen yerlerde parti teşkilatları kurmak, kurmaya yetki vermek, teşkilatları feshetmek, işten el çektirmek, teşkilatı kapatmak, teşkilatı bir bütün halinde geliştirmek ve yaygınlaştırmak görevleri arasındadır.
Kongre tarihi alan il ve ilçe kongrelerini erteler.
Parti adına ödeme işlemlerinde tek yetkilidir. Bu yetkisini Genel Muhasibe devredebilir.
Kanun, Tüzük ve mevzuatın kendisine verdiği her türlü yetkiyi kullanır ve bunların yüklediği diğer görevleri yapar.
Genel Başkan hakkında disiplin soruşturması açılabilmesi;
Büyük kongre delegelerinin en az üçte birinin noter onaylı, yazılı ve gerekçeli başvurusu,
Genel İdare Kurulu üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğunun gizli oyu ile mümkündür.
Bu şartlar gerçekleşmeden Merkez Disiplin Kurulu Genel Başkan hakkında resen soruşturma başlatamaz.
Merkez Disiplin Kurulu tarafından Genel Başkan hakkında verilen kararlar, Büyük Kongre’nin onayı ile kesinleşir. Büyük Kongre onayı olmaksızın verilen kararlar yürürlüğe girmez.
BAŞKANLIK DİVANI
Başkanlık Divanı’nın Teşkili
Madde 67- Başkanlık Divanı; Genel Başkan, Genel Sekreter, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve diğer Genel Başkan Yardımcıları ile varsa Genel Başkan Vekilinden oluşan en üst icra kuruludur.
Genel başkan, Başkanlık Divanı üyelerini Genel İdare Kurulu asıl üyeleri arasından atar. Genel Başkan, gerekli gördüğü takdirde en fazla beş Genel Başkan Yardımcısını Genel İdare Kurulu üyesi olmayan Parti üyeleri arasından atayabilir.
Başkanlık Divanı üyeleri, Genel Başkan tarafından kısmen veya tamamen değiştirilebilir. İstifa eden veya düşürülen üye yerine, ikinci fıkra hükmüne göre yeni üye atanır.
Başkanlık Divanı; ayda en az bir kez toplanır. Başkanlık Divanı üyeleri, görev alanlarının kapsam ve niteliğine göre yeteri kadar yardımcı veya uzman ile birlikte çalışır. Yardımcı ve uzmanlar, ilgili Başkanlık Divanı üyesinin teklifi ve Genel Başkan’ın onayı ile Parti üyeleri arasından atanır.
Başkanlık Divanı üyesi aynı zamanda Cumhurbaşkanı Yardımcısı veya Bakan olamaz. Bu görevlerden birine atanan üyenin Başkanlık Divanı’ndaki görevi atama kararının Resmî Gazetede yayımlandığı gün kendiliğinden sona erer.
Başkanlık Divanı’nın çalışma usul ve esasları, Genel Başkan tarafından yönetmelik ile belirlenir.
Başkanlık Divanı’nın Görev ve Yetkileri
Madde 68- Büyük Kongre ve Genel İdare Kurulu tarafından alınan kararların ve verilen talimatların icrasını sağlar.
Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu, Genel Merkez ve tüm teşkilât birimleri arasında temas ve bağlantıyı temin eder.
Partinin hükümet, diğer Partiler, çeşitli resmi veya sivil toplum örgütleri ve uluslararası kuruluşlar ile olan ilişkilerini düzenleyerek geliştirir.
Güncel meseleler hakkında görüş ve çözüm önerileri üretip Genel Başkan’a sunar.
Genel İdare Kurulu tarafından karara bağlanan Büyük Kongre takviminin icrasını sağlar ve Teşkilât Başkanlığınca sunulan illere ait kongre takvimini onaylar.
Partinin faaliyet raporu ile yıllık bütçe ve uygulanan bütçenin kesin hesap ve bilançolarını, Büyük Kongreye sunulmak üzere Genel İdare Kurulu’nun onayına tevdi eder.
Tüzük’te öngörülen yönetmelikleri hazırlar.
Acil ve zorunlu hallerde Genel İdare Kurulu yetkisindeki konularda karar alır fakat bu kararı ilk Genel İdare Kurulu toplantısında kurulun onayına sunar.
Tüzükle kendisine verilen her türlü görevi yerine getirir.
Genel Başkan Yardımcıları
Madde 69- Genel başkan yardımcılarının sayısı ve görev dağılımı Genel Başkan tarafından belirlenir. Genel Başkan Yardımcılarının sayısı belirlenirken Siyasi Partiler Kanunu’nun 16’ncı maddesindeki alt sınır göz önünde bulundurulur.
Genel Sekreterlik
Madde 70-Genel Sekreterlik her türlü evrak kaydının tutulduğu, Parti’nin yazışma ve haberleşme birimdir. Parti’nin bütün resmî ve Parti içi yazışmaları, genel sekreterin gözetim ve denetimi altında genel sekreterlik birimi aracılığıyla yapılır. Genel Sekreterlik, Genel Sekreter ve yeterince Genel Sekreter Yardımcısı’ndan oluşur.
Genel Sekreter:
- Genel İdare Kurulu ve Başkanlık Divanı’nın toplantı tutanaklarını Yasa ve Tüzük’e uygun düzenlenip imzalanmasını sağlar.
- Genel Merkez’in her türlü evrak işleri ile yazışmalarının düzenler.
- Davacı veya davalı olarak her tür yargı merciinde, özel veya resmi daire, kurum ve kuruluşlarda, gerçek kişiler ile özel veya resmi tüzel kişiliklerle olan ilişkilerde Genel Başkan adına bizzat veya vekille Parti’yi temsil eder.
- Parti’nin düzenli bir arşive sahip olmasından sorumludur.
- Tüzük ve kararnameler ile kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.
İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
Madde 71-İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı;
- Parti merkez teşkilatının bütün mali işlerini, harcamalarını, gelirlerin tahsilini, muhasebe esaslarına göre gerçekleştirir.
- Parti’nin taraf olduğu mali sözleşmelerin usûlüne ve mevzuata uygun olarak yapılması ve uygulanmasında yetkili ve sorumludur.
- Parti Genel Merkezinin idari hizmetlerini düzenler ve denetler.
- Parti Genel Merkezinin daimî kadrolarında görev yapacak personelin işe alınması, görev alanının belirlenmesi, terfi ve işten çıkarılması hususlarında yetkilidir.
- Siyasi Partiler Kanunu’nun 73 ve 74’üncü maddelerine uygun olarak, Parti teşkilâtlarının yıllık bütçesi ile bilançolarını, gelir ve gider cetvelleri ile kesin hesabını hazırlayarak Merkez Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanmak üzere Başkanlık Divanı’na sunar.
- Bütçe işlemlerinin zamanında yapılmasından ve ilgili yerlere tevdi edilmesinden sorumludur.
Genel Merkezde, İdari ve Mali İşlerden sorumlu Genel Başkan yardımcısı başkanlığında Mali İşler Başkanlığı oluşturulur. Mali İşler Başkanlığının üyelerinin belirlenmesine ve çalışma usullerine ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kadın Kolları
Kadın Kollarına Üyelik
Madde 72- Her Parti üyesi kadın, Kadın Kolları’nın doğal üyesidir. Kadın Kolları üyeleri, bu organa özgü üyelik defterine kaydedilir.
Kadın Kollarına Özgü Üyelik Defteri
Madde 73- İlçe Teşkilâtları kayıt defterlerini tutarken her yeni kadın üyeyi Kadın Kollarına özgü üyelik defterine de kaydeder. Her İlçe Teşkilâtının Kadın Kollarına özgü üyelik defteri tutması zorunludur.
Parti üyeliği sona eren kişinin Kadın Kolu üyeliği de sona erer ve kaydı Kadın Kollarına özgü üyelik defterinden silinir.
Kadın Kolları Teşkilât Birimleri Kurucu Kadın Kolları Başkanı
Madde 74– Daha önce Kadın Kolları kurulmamış veya Kadın Kolları üye sayısı 200’ü geçmeyen İlçe ve Belde Teşkilâtlarında Kadın Kolları Başkanı, İlçe veya Belde Başkanının önerisi üzerine İl Kadın Kolları Başkanının onayı ile atanır.
Daha önce Kadın Kolları kurulmamış veya Kadın Kolları üye sayısı Büyükşehir statüsündeki illerde 1000’i, diğer illerde 500’ü geçmeyen İl Teşkilâtlarında Kadın Kolları Başkanı İl Başkanının önerisi üzerine Kadın Kolları Genel Başkanının onayı ile atanır.
Atanan İl, İlçe ve Belde Kadın Kolları Başkanları üye sayılarını ikinci fıkrada aranan sayıya ulaştırmak için çalışır ve üye sayıları belirtilen sınırlara ulaştığında kırk beş gün içinde kongre yapar.
Merkez İlçelerde Kadın Kolları Teşkilâtı
Madde 75-Merkez İlçelerde bulunan İlçe Teşkilâtlarında Kadın Kolları Teşkilâtı kuruluşu zorunlu değildir. İlçe Teşkilât Başkanının talebi, İl Yürütme Kurulunun onayı ile merkez ilçelerde Kadın Kolları Teşkilâtı kurulabilir.
Kadın Kolları Teşkilât Organları
Madde 76-Kadın Kolları Teşkilât Organları şunlardır:
- Kadın Kolları Belde Teşkilâtı
- Kadın Kolları Belde Kongresi
- Kadın Kolları Belde Başkanı
- Kadın Kolları Belde Yürütme Kurulu
- Kadın Kolları İlçe Teşkilâtı
- Kadın Kolları İlçe Kongresi
- Kadın Kolları İlçe Başkanı
- Kadın Kolları İlçe Yürütme Kurulu
- Kadın Kolları İl Teşkilâtı
- Kadın Kolları İl Kongresi
- Kadın Kolları İl Başkanı
- Kadın Kolları İl Yürütme Kurulu
- Kadın Kolları Genel Merkez Teşkilâtı
- Kadın Kolları Büyük Kongre
- Kadın Kolları Genel Başkanı
- Kadın Kolları Genel İdare Kurulu
Kadın Kolları Belde, İlçe ve İl Kongresi
Madde 77- Kadın üye sayısı iki yüzü geçen ilçe ve belde teşkilâtları, kadın üye sayısı beş yüzü geçen il teşkilâtları ile kadın üye sayısı bini geçen büyük şehir İl Teşkilâtlarında Kadın Kolları Kongresi düzenlenir.
Kadın Kolları Kongresinde ilgili teşkilât birimin Kadın Kolları Başkanı, ilgili Teşkilât Birimin Kadın Kolları Yönetim Kurulu ve İl Kadın Kolları Kongresinde Kadın Kolları Kurultay Delegeleri seçilir.
Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları Kongrelerinde o teşkilâtın üyesi olan bütün kadınlar oy kullanma hakkına sahiptir.
Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları Başkanı
Madde 78-Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları Başkanı bağlı olduğu teşkilât biriminde bulunan kadın üyelerin işbirliği içinde verimli bir çalışma yürütmesini sağlar; bağlı olduğu teşkilât biriminde yürütme kurulu toplantılarına katılır, söz alabilir fakat oy kullanamaz.
Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları Yürütme Kurulu
Madde 79- Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları Yürütme Kurulları; Belde, İlçe ve İl Kadın Kolları kongrelerinde seçilmiş sekiz üye ve Belde, İlçe veya İl Kadın Kolları Başkanından oluşur. Yürütme Kurulundaki üyelerin görev dağılımı kurulun başındaki Kadın Kolları Başkanı tarafından belirlenir.
Kadın Kolları Büyük Kongre Delegeleri
Madde 80- Her il teşkilâtı, o ilin son genel seçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde temsile hak kazandığı toplam milletvekili sayısı kadar Kadın Kolları Büyük Kongre
Delegesini belirler. Delegelerin nasıl belirleneceği yönetmelikle belirlenir.
Kadın Kolları Büyük Kongre
Madde 81- Kadın Kolları Büyük Kongre en az iki en çok üç yılda bir olmak üzere Genel İdare Kurulunun belirlediği tarihte toplanır.
Kadın Kolları Büyük Kongresinde Kadın Kolları Genel Başkanı ve Kadın Kolları Genel İdare Kurulu üyeleri seçilir.
Kadın Kolları Genel Başkanı
Madde 82- Kadın Kolları Genel Başkanı, Parti Tüzük ve Programının gerçekleştirilmesi için Parti üyesi kadınların verimli bir şekilde çalışmasını organize eder, kadınların anayasal hak ve özgürlüklerden eşit bir şekilde faydalanması için çalışır.
Kadın Kolları Büyük Kongresi yapılmamış olması veya Kadın Kolları Genel Başkanlığının boşalması hâlinde Genel Başkan’ın teklifi üzerine Genel İdare Kurulu kararı ile Kadın Kolları Genel Başkanı atanır.
Kadın Kolları Genel Başkanı, Genel İdare Kurulu ve Başkanlık Divanı toplantılarına ise Genel Başkan’ın daveti üzerine katılabilir. Bu toplantılarda söz alabilir fakat oy kullanamaz.
Kadın Kolları Genel İdare Kurulu
Madde 83- Kadın Kolları Genel İdare Kurulu on beş asil ve on yedek üyeden oluşur, Kadın Kolları teşkilâtının en yüksek karar organıdır.
Kadın Kolları Teşkilâtında El Çektirme
Madde 84-Belde ve İlçe Kadın Kolları Teşkilâtında görev almış kişiler, bağlı oldukları Belde veya İlçe Başkanının teklifi üzerine İl Yönetim Kurulu kararı ile görevden el çektirilir.
İl Kadın Kolları Teşkilâtında görev almış kişiler, İl Başkanı teklifi üzerine Kadın Kolları Genel İdare Kurulu kararı ile görevden el çektirilir.
Kadın Kolları Genel İdare Kurulu’nun Kadın Kolları Genel Başkanı dışında kalan üyeleri, Genel Başkanın kararı ile görevden el çektirilir.
Kadın Kolları Genel Başkanı, Genel Başkanın teklifi üzerine Başkanlık Divanı kararı ile görevden el çektirilir.
Kadın Kollarına İlişkin Diğer Hususlar
Madde 85- Kadın Kolları Kongrelerinin ve Büyük Kongrenin düzenlenmesine, Büyük Kongre Delegelerinin belirlenmesine, Kadın Kolları Başkanlık Divanı içindeki görev dağılımına, Kadın Kolları Teşkilâtları arasındaki iş bölümüne ve Kadın Kollarına ilişkin diğer her türlü esas yönetmelikle düzenlenir.
Gençlik Kolları
Gençlik Kollarına Üyelik
Madde 86- Parti’nin 29 yaşını doldurmamış her üyesi, Gençlik Kolları’nın doğal üyesidir. Gençlik Kolları üyeleri, bu organa özgü üyelik defterine kaydedilir.
Gençlik Kollarına Özgü Üyelik Defteri
Madde 87- İlçe Teşkilâtları kayıt defterlerini tutarken her yeni genç üyeyi Gençlik Kollarına özgü üyelik defterine de kaydeder. Her İlçe Teşkilâtının Gençlik Kollarına özgü üyelik defteri tutması zorunludur.
29 yaşını dolduran veya Parti üyeliği sona eren kişinin Gençlik Kolu üyeliği de sona erer ve kaydı Gençlik Kollarına özgü üyelik defterinden silinir.
Gençlik Kolları Teşkilât Organları
Madde 88-Gençlik Kolları Teşkilât Organları şunlardır:
- Gençlik Kolları Belde Teşkilâtı
- Gençlik Kolları Belde Kongresi
- Gençlik Kolları Belde Başkanı
- Gençlik Kolları Belde Yürütme Kurulu
- Gençlik Kolları İlçe Teşkilâtı
- Gençlik Kolları İlçe Kongresi
- Gençlik Kolları İlçe Başkanı
- Gençlik Kolları İlçe Yürütme Kurulu
- Gençlik Kolları İl Teşkilâtı
- Gençlik Kolları İl Kongresi
- Gençlik Kolları İl Başkanı
- Gençlik Kolları İl Yönetim Kurulu
- Gençlik Kolları İl Yürütme Kurulu
- Gençlik Kolları Genel Merkez Teşkilâtı
- Gençlik Kolları Büyük Kongresi
- Gençlik Kolları Genel Başkanı
- Gençlik Kolları Genel İdare Kurulu
Kurucu Gençlik Kolları Başkanı
Madde 89- Daha önce Gençlik Kolları kurulmamış veya Gençlik Kolları üye sayısı üç yüzü geçmeyen ilçe ve belde teşkilâtlarında, Gençlik Kolları Başkanı İlçe veya Belde Başkanının önerisi üzerine İl Gençlik Kolları Başkanının onayı ile atanır.
Daha önce Gençlik Kolları kurulmamış veya Gençlik Kolları üye sayısı Büyükşehir statüsündeki illerde bin beş yüzü, diğer illerde yedi yüz elliyi geçmeyen İl Teşkilâtlarında Gençlik Kolları Başkanı İl Başkanının önerisi üzerine Gençlik Kolları Genel Başkanının onayı ile atanır.
Atanan İl, İlçe ve Belde Gençlik Kolları Başkanları üye sayılarını yukarıdaki fıkralarda aranan sayıya ulaştırmak için çalışır ve üye sayıları belirtilen sınırlara ulaştığında kırk beş gün içinde kongre yapar.
Merkez İlçelerde Gençlik Kolları Teşkilâtı
Madde 90- Merkez İlçelerde bulunan İlçe Teşkilâtlarında Gençlik Kolları Teşkilâtı kuruluşu zorunlu değildir. İlçe teşkilât başkanının talebi, İl Yürütme Kurulunun onayı ile merkez ilçelerde Gençlik Kolları Teşkilâtı kurulabilir.
Gençlik Kolları Belde, İlçe ve İl Kongresi
Madde 91- Genç üye sayısı üç yüzü geçen ilçe ve belde teşkilâtlarında, genç üye sayısı yedi yüz elliyi geçen il teşkilatlarında ve genç üye sayısı bin beş yüzü geçen büyük şehir il teşkilâtlarında Gençlik Kolları Kongresi düzenlenir.
Gençlik Kolları Kongresinde ilgili Teşkilât Birimin Gençlik Kolları Başkanı, ilgili Teşkilât Birimin Gençlik Kolları İcra Kurulu ve İl Gençlik Kolları Kongresinde Gençlik Kolları
Büyük Kongre delegeleri seçilir. Belde, İlçe ve İl Gençlik Kolları Kongrelerinde o teşkilâtın üyesi olan bütün gençler oy kullanma hakkına sahiptir.
Belde, İlçe ve İl Gençlik Kolları Başkanı
Madde 92- Belde, İlçe ve İl Gençlik Kolları Başkanı bağlı olduğu teşkilât biriminde bulunan genç üyelerin işbirliği içinde verimli bir çalışma yürütmesini sağlar; bağlı olduğu teşkilât biriminde yönetim kurulu toplantılarına katılır, bu toplantılarda söz alabilir fakat oy kullanamaz.
Belde, İlçe ve İl Gençlik Kolları İcra Kurulu
Madde 93-Belde, İlçe ve İl Gençlik Kolları Yürütme Kurulları; kendi kademesindeki Yönetim Kurulu ve Yürütme Kurulu Üye sayısını aşamayacağı gibi yarısından az da olamaz. Taşra Gençlik Kolları Yürütme Kurulundaki üyelerin görev dağılımı, kurulun başındaki Gençlik Kolları Başkanı tarafından belirlenir.
Gençlik Kolları Büyük Kongre Delegeleri
Madde 94- Her il teşkilâtı, o ilin son genel seçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde temsile hak kazandığı toplam milletvekili sayısı kadar Gençlik Kolları Kurultay delegesini belirler, bu hususun ayrıntıları yönetmelikle belirlenir.
Gençlik Kolları Büyük Kongresi
Madde 95-Gençlik Kolları Büyük Kongresi en az iki en çok üç yılda bir olmak üzere Genel İdare Kurulu’nun belirlediği tarihte toplanır.
Gençlik Kolları Büyük Kongresinde Gençlik Kolları Genel Başkanı ve Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu üyeleri seçilir.
Gençlik Kolları Genel Başkanı
Madde 96- Gençlik Kolları Genel Başkanı Parti Tüzük ve Programını gerçekleştirilmesi için Parti üyesi gençlerin verimli ve programlı bir şekilde çalışmasını organize eder, gençlerin anayasal hak ve özgürlüklerden eşit bir şekilde faydalanması için çalışır.
Gençlik Kolları Büyük Kongresinin yapılmamış olması veya Gençlik Kolları Genel Başkanlığının boşalması hâlinde Genel Başkan tarafından atanır.
Gençlik Kolları Genel Başkanı, Genel İdare Kurulu toplantılarına ve Başkanlık Divanı toplantılarına Genel Başkan’ın daveti üzerine katılabilir, bu toplantılarda söz alabilir fakat oy kullanamaz.
Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu
Madde 97- Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu yirmi beş asil ve on beş yedek üyeden oluşur, Gençlik Kolları Teşkilâtının en yüksek karar organıdır.
Gençlik Kolları Merkez Yürütme Kurulu
Madde 98- Gençlik Kolları Merkez Yürütme Kurulu, Gençlik Kolları Genel Başkanı ve en az sekiz üyeden oluşur. Bu üyeler, Gençlik Kolları Genel Başkanı tarafından Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu içinden belirlenerek Genel Başkan’ın onayı ile atanır.
Gençlik Kolları Teşkilâtında El Çektirme
Madde 99- Belde ve İlçe Gençlik Kolları Teşkilâtında görev almış kişiler, bağlı oldukları Belde veya İlçe Başkanının teklifi üzerine İl Yönetim Kurulu kararı ile görevden el çektirilir.
İl Gençlik Kolları Teşkilâtında görev almış kişiler, İl Başkanı teklifi üzerine Gençlik Kolları Merkez Yönetim Kurulu kararı ile görevden el çektirilir.
Gençlik Kolları Genel Başkanı ve Gençlik Kolları Merkez Yürütme Kurulunun üyeleri, Genel Başkanın kararı ile görevden el çektirilir.
Gençlik Kollarına İlişkin Diğer Hususlar
Madde 100- Gençlik Kolları Kongrelerinin ve Kurultayının düzenlenmesine, Büyük Kongre Delegelerinin belirlenmesine, Gençlik Kolları Merkez Yürütme Kurulu içindeki görev dağılımına, Gençlik Kolları Teşkilâtları arasındaki iş bölümüne ve Gençlik Kollarına ilişkin diğer her türlü esas yönetmelikle düzenlenir.
Gençlik Kolları Teşkilâtlarında Başkan veya Kurul üyesi olarak görev yapanların, görevleri esnasında 29 yaşını doldurmaları hâlinde görev süreleri bitene kadar bu görevleri ve Gençlik Kolları üyelikleri devam eder.
Danışma Kurulu
MADDE 101– Danışma Kurulu, Genel Başkanın uygun gördüğü ve seçeceği üyelerden oluşur.
Danışma Kurulu, genel başkanın başkanlığında, Başkanlık Divanı üyeleri ile üç ayda bir olağan toplantı yapar. Genel Başkanın uygun gördüğü hallerde, daha sık toplanabilir.
Toplantılar üyelerin salt çoğunluğu ile yapılır, kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde, genel başkanın tercihte bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır. Kararlar alınacak karara göre gizli ya da açık oyla alınır.
Danışma Kurulunun Görev ve Sorumlulukları:
Madde 102- a) Kanun ve tüzük hükümlerine göre yapılması gereken ve ilgili organlar tarafından hazırlanan TBMM Grup Yönetmeliği dışındaki yönetmelikleri incelemek, görüşmek ve hazırladığı raporu Genel İdare Kurulunda değerlendirilmek üzere Genel Başkanlık Makamına sunmak.
- Partinin genel politika ve faaliyetlerini, kurucu değer ve ilkeleri ile temel hedefler ve politikalar açısından izlemek, değerlendirmek ve alınması gereken tedbirler ile ilgili hazırlanan raporu Genel İdare Kurulunda değerlendirilmek üzere Genel Başkanlık Makamına sunmak.
- Genel Başkanın teklif ettiği konuları inceleyerek, konu hakkında hazırlayacağı raporu Genel Başkanlık Makamına sunar.
Parti İçi Eğitim Kurulu
MADDE 103– Parti faaliyetleri ile ülke yönetimi ve gündemi için gerekli eğitimlerin verilebileceği bir merkez oluşturulur. Bu amaçla, Genel İdare Kurulu tarafından bir yönetmelik çıkarılarak gerekli düzenlemeler yapılır.
Partiye yapılan hazine yardımlarının belli bir oranı Parti içi eğitimlerin yapılması için ayrılır.
Bilim-Araştırma Kurulu
MADDE 104– Dünyada ve Türkiye’de bilimsel ve teknolojik gelişmeleri takip etmek, incelemek, ülkemizde bilimsel ve teknolojik atılımlar üzerine çalışmalar yapmak, görüş ve önerilerini Genel İdare Kurulunda görüşmek üzere Genel
Başkanlık Makamına sunmak üzere bilim-eğitim kurulu oluşturulur.
Kurulun üye sayısı, görev, yetki ve sorumluluk alanı ile çalışma usul ve esasları Genel İdare Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yurt Dışı Temsilcilikler
Madde 105-Yurt Dışı Temsilcilikler, Parti’nin amaç ve ilkeleri doğrultusunda faaliyette bulunmak üzere her ülkenin idari yapısı göz önünde bulundurularak görevlendirilen Genel Başkan Yardımcısının teklifi çerçevesinde Başkanlık Divanınca benimsenecek yerlerde Genel Başkan’ın kararı ile oluşturulur.
Yurt Dışı Temsilciliklerin kuruluşunda bulundukları ülkenin ulusal, yerel kanun ve düzenlemelerine uyulmasına dikkat edilir.
Yurt Dışı Temsilciliklerin kuruluşu, tanımlanması, görev ve faaliyetlerinin usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Parti; Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, Birleşik Krallık, İsveç, Danimarka, Norveç, Finlandiya, İtalya, Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya, Bosna Hersek, Kosova, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde yurt dışı temsilcilikleri kurabilir.
Genel Merkez, ihtiyaç duyulması halinde yukarıda belirtilen ülkelere ek olarak başka ülkelerde de, ilgili ülke mevzuatına uygun şekilde yurt dışı temsilcilikleri açmaya yetkilidir.
YEDİNCİ KISIM DİSİPLİN HÜKÜMLERİ
Disiplin Kurullarıyla İlgili Genel Esaslar
MADDE 106- Disiplin kurullarının başlıca görevi, Anayasaya, yasalara, Parti tüzüğüne, yönetmeliklere ve yetkili Parti organlarının aldığı kararlara aykırı davranan Parti üyeleri hakkında karar almak ve tüzükte belirtilen diğer görevleri yerine getirmektir.
Disiplin kurulu üyeleri, Partinin herhangi bir seçilmiş organında görev alamazlar ve Partide ücretli bir işte çalışamazlar.
Aynı disiplin kurulunda, eşler ve birinci ile ikinci dereceden kan ve sıhri hısımlar birlikte görev alamaz.
Disiplin kurullarının görev süresi, bir sonraki kongreye kadar devam eder.
Disiplin kurulu üyeleri, üst üste üç toplantıya mazeretsiz katılmadıkları takdirde görevlerinden çekilmiş sayılır ve yerine sırasıyla yedek üyeler çağrılır. Üyelikte boşalma durumunda, oy sırasına göre yedek üyeler göreve çağrılır.
Disiplin kurulları, ilk toplantılarında başkan, başkan vekili ve sekreterlerini seçer.
Disiplin kurulu toplantıları gizli yapılır.
Kanunlar, diğer mevzuat ve bu tüzükte aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, Parti üyeliğinden kesin ihraç için salt çoğunluk kararı gereklidir.
Disiplin kurulları, kendilerine iletilen bir meseleyle ilgili kararı en geç bir ay içinde almak zorundadır. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) çalışmalarına ara verir veya soruşturmanın genişletilmesine karar verilirse, kurul ek süre talep edebilir.
TBMM üyelerinin kesin ihraç kararları, Müşterek Disiplin Kurulunda (Merkez Disiplin Kurulu ve TBMM Grup Disiplin Kurulu) alınır.
Disiplin organları, kararlarını gizli oyla verir. Disiplin kuruluna sevk edilen Parti üyesi, sözlü veya yazılı savunma yapma hakkına sahiptir. Savunma için süre, çağrı belgesinin ilgiliye tebliğinden itibaren on beş gündür. Savunma çağrısı, disiplin kurulu başkanı tarafından yazılı olarak yapılır ve çağrıda, uygulanmak istenen disiplin cezası ve bunun gerekçesi belirtilir.
Disiplin organları, sevk yazısında belirtilenden daha ağır bir ceza veremez. Disiplin cezaları, gerekçeleriyle birlikte en geç otuz gün içinde ilgililere tebliğ edilmelidir. Kanunun öngördüğü durumlarda bu süre kısaltılabilir. Aynı süre içinde tebliğ edilmeyen cezalar geçersiz kabul edilir.
Parti organları ve kurulları, disiplin kurullarının incelemelerini kolaylaştırmak ve bilgi ile belge taleplerine zamanında yanıt vermekle yükümlüdür.
Müşterek Disiplin Kurulunca TBMM grup üyeliğinden kesin olarak çıkarılan bir üye, Parti üyeliğinden de çıkarılır. Parti üyeliğinden çıkarılan bir üye ise, Partinin TBMM grubundan da çıkarılır. Geçici olarak gruptan çıkarılan üye, ceza süresi boyunca grup çalışmalarına katılamaz.
Geçici çıkarma cezası verilen bir Parti üyesi, Parti faaliyetlerine katılamaz ve Parti organlarına herhangi bir teklif sunamaz. Ancak, bu durum, söz konusu üyenin Parti tüzüğüne, programına, diğer mevzuatına ve organların bağlayıcı kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Geçici çıkarma cezası alan üyelere, bu süre içinde Parti içinde herhangi bir görev verilmez. Geçici çıkarma cezasının süresi bir aydan az, bir yıldan fazla olamaz. Ceza, kararda belirlenen süre zarfında uygulanır.
İl Disiplin Kurulları
Madde 107-İl Disiplin Kurulları, siyasi partilerin kongreleri tarafından, Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. Maddesi
çerçevesinde seçilen üyelerden oluşturulur.
Bu kurulların üyelik sayısı, il nüfusuna göre değişiklik gösterir: Nüfusu 750.000’e kadar olan illerde 5 üyeden,
Nüfusu 750.000’i aşan illerde ise 7 üyeden oluşur. İlçelerde disiplin kurulu bulunmaz; ilçelerdeki disiplin işlemleri il disiplin kurulu tarafından yürütülür.
İl Disiplin Kurulunun görev alanı, partiye kayıtlı olup, kuruculardan farklı olan üyelerle birlikte, Yan Kuruluşların ilçe başkanları ve yönetim kurulu üyelerini kapsar. Kurul, bu kişilere ilişkin disiplin soruşturması yapma ve karar verme yetkisine sahiptir. Ancak, İl Disiplin Kurulu, kendiliğinden bir soruşturma başlatamaz; soruşturma, İl Yönetim Kurulu tarafından kendisine iletilen dosyalar üzerinden yapılır ve karara bağlanır.
İl Disiplin Kurulu tarafından verilen birinci derecedeki kararlar, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde, İl Yönetim Kurulu veya ilgili kişi tarafından Merkez Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir. İl Yönetim Kurulu, itirazda bulunarak dosyayı Merkez Disiplin Kurulu’na iletir ve kendi görüşünü de ekler. İl Yönetim Kurulu itiraz ettiği takdirde, bu itiraz yazısı ilgiliye 7 gün içinde bildirilir. İtiraz konusu dosya, İl Yönetim Kurulu tarafından en geç 10 gün içinde Merkez Disiplin Kurulu’na gönderilmek zorundadır.
İl Disiplin Kurulunun verdiği kesin çıkarma kararları, itiraz edilip edilmediğine bakılmaksızın, Merkez Disiplin Kurulu’na gönderilerek incelenir.
Merkez Disiplin Kurulu
Madde 108- Merkez Disiplin Kurulu, Büyük Kongre tarafından gizli oyla seçilen on bir(11) asil ve beş(5) yedek üyeden oluşur.
Merkez Disiplin Kurulunun Birinci Derecedeki Görevleri:
İl Yönetim Kurulları başkanları ve üyeleri, Partili Belediye Başkanları, Yan Kuruluşların il başkanları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında disiplin soruşturması yapar ve gerekli kararları alır.
Parti Genel Başkanı, Genel Başkan Yardımcıları, Genel Sekreter, Genel Muhasip ve Genel İdare Kurulu üyeleri hakkında da disiplin işlemleri yürütür.
Parti kurucuları ve eski TBMM üyeleri, eski hükümet üyeleriyle ilgili işlemleri de takip eder. Merkez Disiplin Kurulu, yukarıda belirtilen kişilerle ilgili disiplin soruşturmalarını yaparak, Siyasi Partiler Kanunu ve ilgili tüzük hükümleri doğrultusunda kesin kararlar alır. Merkez Disiplin Kurulu başkan ve üyeleri, kendi haklarındaki soruşturma ve karar süreçlerine katılamazlar. Bu durum söz konusu olduğunda, işlemlere özel olarak yedek üyeler devreye girer.
İtiraz Üzerine İncelenen Konular:Merkez Disiplin Kurulu, Haysiyet Divanı, İl Disiplin Kurulları tarafından verilen disiplin kararlarına yapılan itirazları inceleyerek, kararı onaylayabilir veya değiştirebilir.
Ayrıca, kararın aleyhe veya lehte değiştirilmesi, kaldırılması gibi işlemler de yapılabilir. Ancak, Merkez Disiplin Kurulu’nun vereceği kararlar, ilgili Siyasi Partiler Kanunu ve tüzük hükümleri çerçevesinde kesindir. İtiraz sonucu verilen karar, uygulamaya konulmadan önce infazı durdurulamaz, aksi bir karar verilmedikçe süreç devam eder. Merkez Disiplin Kurulu, kendiliğinden disiplin soruşturması başlatamaz; sadece Genel İdare Kurulu veya Genel Başkanlık tarafından kendisine gönderilen dosyalar üzerinden işlem yapar.
Müşterek Disiplin Kurulu
Madde 109-Müşterek Disiplin Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu ile partiye ait TBMM Grup Disiplin Kurulu üyelerinden oluşur. Kurulun başkanlığını Merkez Disiplin Kurulu başkanı yürütür, sekreterlik görevini ise Merkez Disiplin Kurulu sekreteri üstlenir.
Bu kurul, parti milletvekillerinin partiden geçici veya kesin olarak çıkarılmalarını gerektiren tutum ve davranışlar nedeniyle disiplin kovuşturması yapma ve karar verme yetkisine sahiptir. Kararları, Siyasi Partiler Kanunu ve tüzüğün ilgili maddeleri doğrultusunda kesindir. Müşterek Disiplin Kurulu’nun işlem ve kararları, diğer disiplin kurullarına ait çalışma usul ve şekillerine tabidir.
Disiplin Kurulları ile İlgili Temel İlkeler
Madde 110- Disiplin kurullarının görev süresi, yeni bir disiplin kurulunun yetkili organlarca seçilmesiyle sona erer. İl Disiplin Kurulları, seçimlerinin ardından asıl üyeleriyle toplanarak aralarından bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçerler. Merkez Disiplin Kurulu seçimleri tamamlandıktan sonra ise asıl üyeler toplanarak bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sekreter üye seçerler.
Üst üste mazeretsiz üç toplantıya katılmayan bir disiplin kurulu üyesi istifa etmiş sayılır ve yerine sırayla yedek üyeler çağrılır. Partinin disiplin kurulu üyeleri, kongreler ve milletvekilliği görevlerinin dışında partinin diğer organ, kurul ve görevlerinde yer alamazlar. Ayrıca, partiyle herhangi bir hizmet bağı kurarak gelir elde edemezler. Bir kişi, aynı zamanda farklı disiplin kurullarında görev alamaz. Eşler, birinci ve ikinci derecedeki kan ve sıhri hısımlar ise aynı disiplin kurulunda birlikte görev yapamazlar ve bu kişilerle ilgili soruşturma ve karar alma süreçlerine katılamazlar.
Disiplin kurulları, üyelerinin en az üçte iki çoğunluğunun katılımıyla toplanır ve kararları hazır bulunanların çoğunluğu ile alır. Parti üyelerinin kesin çıkarılması gibi kararlar için, kurul üyelerinin salt çoğunluğunun onayı gerekir.
Disiplin kuruluna sevk edilen kişiden savunma talep edilir. Savunma için verilen süre, çağrı belgesinin ilgili kişiye tebliğ edilmesinden itibaren 15 gündür. Ancak seçimlerde veya açıkça işlenen disiplin suçlarında bu süre 7 gündür. Savunma talebi, Disiplin Kurulu Başkanı tarafından yapılır ve çağrı yazısında uygulanması istenen disiplin cezası ile bu cezanın gerekçesi belirtilir.
Disiplin kurulları, kendilerine iletilen işlerin, kanun ya da parti tüzüğünde belirtilen özel durumlar dışında, en geç 45 gün içinde sonuçlandırılmasını sağlamak zorundadır. Disiplin kurullarının verdiği kararlar, gerekçeleriyle birlikte, en geç 30 gün içinde ilgili kişiye tebliğ edilir ve sevk eden kurula da bildirilir.
Disiplin kurulları, sevk edilen kişinin söz, tutum ve davranışlarının sabit olup olmadığını ve cezayı gerektirip gerektirmediğini değerlendirirken, iddia, savunma ve delilleri göz önünde bulundurarak takdir hakkını kullanır.
Disiplin kurullarına sevk yetkisi veren organların, bu kararlar ve verilen disiplin cezaları hakkında parti kongrelerinde tartışma yapılması veya karar alınması mümkün değildir. Disiplin cezalarını affetme yetkisi ise Genel İdare Kurulu’na aittir.
Disiplin Kurullarına Sevk Yetkisi
Madde 111-Bir parti üyesine disiplin cezası verilmesi için sevk yetkisi, o üyenin sevk edileceği disiplin kuruluna göre, İlçe veya İl Yönetim Kuruluna, Genel İdare Kurulu’na veya Genel Başkan’a aittir. Kurucu üyeler hakkında disiplin cezası isteme yetkisi Genel İdare Kurulu’na, parti milletvekilleri için ise TBMM Grup Yönetim Kurulu’na aittir. Yetkili yönetim kurulu, gerek duyarsa veya şikâyet ve ihbarları değerlendirerek sevk kararı alabilir.
Disiplin kuruluna sevk kararı, sevk yetkisine sahip kurulun üye sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Yetkili kurul, sevk kararı vermeden önce ilgili kişiyi dinleyebilir, gerektiğinde inceleme yapabilir ve araştırmalar başlatabilir. Şikâyet eden kişi, konuyla ilgili toplantı ve müzakerelere katılamaz; ayrıca, inceleme ve araştırma görevine de atanamaz.
İlçe yönetim kurulu, kendi inisiyatifiyle veya şikâyet üzerine, disiplin soruşturması yapılmasını istediği kişiler hakkında, durumlarını belirten gerekçeli bir karar alarak İl Yönetim Kuruluna başvurabilir. Bu başvurular, delillerle birlikte ve doğru kademeler aracılığıyla yapılır.
Yan kuruluşlardaki sevk yetkisi, bu tüzüğe göre ilk derecede karar verme yetkisi bulunan disiplin kurulunun bağlı olduğu temel teşkilat kademesi yönetim kurulu veya Genel İdare Kurulu’na aittir.
Disiplin Suçları ve Cezaları
Madde 112- Disiplin cezaları, uyarma, kınama, partiden veya gruptan geçici ya da kesin çıkarma cezalarından oluşur. Bu cezalar, belirli fiillerin gerçekleşmesi durumunda uygulanır.
- Uyarma Cezası:
Parti üyesine veya kademe görevlilerine yazılı olarak dikkat çekilen bir cezadır ve şu durumlarda verilir:
Parti içindeki birlik ve beraberliği zedeleyen davranışlar, Parti kademelerinin uyumunu ve işbirliğini sarsan tutumlar, Parti içi yazışmalarda kademelere uymama.
- Kınama Cezası:
Bu ceza, üyenin tutum ve davranışlarının olumsuz değerlendirilmesi anlamına gelir ve şu hallerde uygulanır:
Parti içinde şahsiyetle uğraşmayı alışkanlık haline getirmek,
Parti organlarının toplantılarında gizli tutulması gereken bilgi ve kararları açıklamak,
Kanun, ahlak, yerel örf ve adetlere, geleneklere aykırı hareket etmek veya özel hayatında parti üyeliğiyle bağdaşmayacak davranışlar sergilemek,
Seçim ve sandık kurullarındaki görevlerini yerine getirmemek, Seçimlerde haklı bir sebep olmaksızın oy kullanmamak.
- Geçici Çıkarma Cezası:
Bu ceza belirli bir süre için uygulanır ve sürenin sonunda otomatik olarak son bulur. Geçici çıkarma cezası alan bir üye, parti organlarına katılamaz, görev teklifinde bulunamaz ve kendisine herhangi bir görev verilemez. Ancak bu durum, üyenin parti tüzüğü, programı ve diğer kararlarına uymak zorunlulugunu ortadan kaldırmaz. TBMM grubundan geçici çıkarma cezası alan bir üye, ceza süresi boyunca grup çalışmalarına katılamaz.
Geçici çıkarma cezası şu durumlarda verilir:
Kanun, parti tüzüğü, programı veya yetkili organların kararlarına aykırı hareket etmek, yayın yapmak ya da bu tür yayınları teşvik etmek,
Partiyi kişisel çıkarları için kullanmak veya parti nüfuzunu kötüye kullanmak,
Üye kayıt taleplerini geçerli bir gerekçe olmadan kabul edip sonuçlandırmamak,
Görevin gerektirdiği evrak, eşya ve malzemeyi saklamak veya kaybettirmek, görevden ayrıldıktan sonra teslim etmeyi reddetmek.
- Kesin Çıkarma Cezası:
Siyasi Partiler Kanunu’nun 57. maddesi ve tüzüğün 60. maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kesinleşen çıkarma cezaları uygulanır. Bu ceza, üyenin partiyle ilişkilerinin tamamen kesilmesidir. Kesin çıkarma cezası alan üyenin durumu, kaydının bulunduğu ilçe yönetim kuruluna bildirilir ve kaydı silinir. Kesin çıkarma cezası şu hallerde verilir:
Parti kararı olmadan bağımsız aday olmak ya da bağımsız adaylar lehine propaganda yapmak, başka parti ve adaylar için çalışmak,
Kongrelerde veya aday belirleme süreçlerinde oyları menfaat karşılığında etkilemek,
Oy pusulalarında tahrifat yapmak,
Parti huzurunu, ahengini ve politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak,
Parti üst kademelerini tanımamak,
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde, bağlayıcı grup kararına karşı hareket etmek.
- Suçların Tekrarı ve Zaman Aşımı:
Bir üye, aynı suçu tekrar ettiğinde, her defasında daha ağır cezalar uygulanır. Disiplin cezasını gerektiren fiillerin öğrenilmesinden bir yıl, olayın gerçekleşmesinden ise iki yıl sonra disiplin soruşturması yapılamaz.
Tedbir Kararı
Madde 113- Partiden geçici veya kesin çıkarma cezasını gerektiren durumlarda, disiplin cezası verilmesi için yetkili yönetim kurulu tarafından tedbirli olarak disiplin kuruluna sevk edilen üye, herhangi bir ek karar olmaksızın partideki görevlerinden derhal uzaklaştırılır ve üyelik haklarından mahrum bırakılır.
İlgili kişi, tedbir kararının kaldırılmasını, sevk edildiği disiplin kurulundan talep edebilir. Bu talep, disiplin kurulu tarafından yedi gün içinde değerlendirilip karara bağlanır. Tedbir kararına tabi tutulan bir kişi, partinin herhangi bir kurulunda görevdeyse, görevinden uzaklaştırılmakla birlikte yerine başka bir kişi atanmaz. Tedbire konu olan fiille ilgili olarak disiplin kurulunun vereceği karar, dereceli onaylardan geçerek kesinleşecektir ve ona göre işlem yapılır.
Disiplin Cezalarına Yargı Yoluyla İtiraz
Madde 114- Partiden veya gruptan geçici ya da kesin çıkarma cezası verilen bir üye, bu cezaya karşı, disiplin kuruluna sevk eden organ ya da merciin yetkisizlik iddiası veya alınan kararların kanun, parti tüzüğü ve iç yönetmeliklerine uygunluk açısından şekil ve usul yönünden hatalı olduğu gerekçesiyle, parti içi itiraz yollarını kullandıktan sonra nihai kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde, kararın verildiği disiplin kurulunun bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurabilir. Mahkeme, bu itirazları diğer davalardan önce ele alacak şekilde ve en geç otuz gün içinde basit muhakeme usulüyle değerlendirerek karara bağlar. Mahkemenin verdiği karar kesindir.
SEKİZİNCİ KISIM SEÇİMLERE KATILMA
Seçimlere Katılma
MADDE 115- Partinin her türlü seçime tamamen veya kısmen katılma kararı verme yetkisi Genel İdare Kurulu’na aittir.
Aday Tespiti Usulleri
MADDE 116-Milletvekili veya mahalli idare seçimlerinde parti adayları ve liste sıralamaları aşağıdaki yöntemlerle belirlenir:
Merkez yoklaması Teşkilat yoklaması Ön seçim
Merkez Yoklaması:
Aday ve liste sıralamaları, ön inceleme sonucunda belirlenen aday adayları arasından, teşkilat yoklaması, üye temayülü, kamuoyu araştırmaları gibi yöntemlerle yapılır. Genel İdare Kurulu, yöntemlerin ağırlık oranlarını belirler ve uygular.
Teşkilat Yoklaması:
Parti adayları ve liste sıralamaları, mahalle, belde ve köy temsilcileri, il ve ilçe yönetim kurulları, disiplin kurulları, kongre delegeleri, belediye başkanları, belediye ve il genel meclis üyeleri gibi parti üyelerinin oylarıyla belirlenir.
Ön Seçim:
Ön seçimde oy kullanacak partili üyelerin listesi, oylamadan en az 30 gün önce ilgili ilçe seçim kuruluna bildirilir ve ilan edilir. Listelere 15 gün içinde itiraz edilebilir. İtirazlar ilçe seçim kurulunca incelenerek kesinleştirilir.
Başkanlık Divanı Kontenjan Hakkı:
Madde 117-Başkanlık Divanı’nın kontenjan hakkı saklıdır.
Adaylığa Müracaat, Soruşturma ve İzin
MADDE 118- Milletvekili aday adayları, başvurularını Parti Genel Merkezine yapar.
Mahalli idare seçimlerinde:
Büyükşehir ve il belediye başkanlığı için başvurular Genel Merkeze,
Diğer başvurular il başkanlıklarına yapılır.
Başvurular alındı belgesi karşılığında yapılır.
Milletvekili adayları, Genel İdare Kurulu tarafından incelenir ve gerekli görülürse teşkilatta soruşturma yapılır.
Büyükşehir ve il belediye başkan adayları, Genel İdare Kurulu onayı ile belirlenir.
Diğer mahalli adaylar, İl Yönetim Kurulu onayıyla belirlenir; ilçe kurullarının görüşü alınır.
Genel İdare Kurulu, il yönetim kurulu kararlarını değiştirebilir; kararlar kesindir.
Adaylık başvuru ücreti, Başkanlık Divanı tarafından belirlenir; ücret ödenmezse başvuru reddedilir.
Adaylığa Kabul Edilemeyecek Kişiler
MADDE 119-Affedilmedikçe, kesin ihraç kararı verilen kişiler aday olamaz.
İl veya ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri, Genel İdare Kurulunun belirlediği tarihten önce istifa etmezse adaylık başvuruları kabul edilmez.
Seçim İşleri Yönetmeliği
MADDE 120- Adaylığa başvuru, tespit usulleri ve seçimlere ilişkin diğer detaylar, seçim yönetmeliğiyle düzenlenir. Seçimin özelliğine göre izlenecek yöntem, Genel İdare Kurulu’nun alacağı ilke kararlarıyla belirlenir.
DOKUZUNCU KISIM
MALİ HÜKÜMLER
Parti Gelirleri
Madde 121- Üyelik ve Aidatlar: Parti gelirleri, üyelerden alınan 10,00 TL ile 13.000 TL arasında değişen giriş ve üyelik aidatlarından oluşur. Bu miktar her yıl Başkanlık Divanı tarafından belirlenir.
Milletvekili Aidatı:TBMM üyelerinden alınan aidatlar belirlenir.
Adaylık Aidatları: Milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği ve il genel meclisi üyeliği aday adaylarından özel aidat alınır.
Semboller ve Yayın Gelirleri: Parti bayrağı, rozeti, flaması gibi semboller ile parti yayınlarının satışından gelir elde edilir.
Etkinliklerden Sağlanan Gelirler: Parti tarafından düzenlenen balo, eğlence, konser gibi etkinliklerden elde edilen gelirler.
Mal Varlığı Gelirleri: Parti mal varlığından sağlanan kazançlar.
Bağışlar: Gerçek ve tüzel kişilerden alınan bağışlar.
Aidatlarla İlgili Düzenlemeler
Madde 122- Üyeler, ödeyecekleri aidat miktarını tüzüğe uygun şekilde yazılı olarak artırabilir.
Maddi durumu uygun olmayan üyelerin aidatları, yıllık 100 TL’ye kadar düşürülebilir.
Partinin tüm gelirleri parti amaçlarına uygun olmalıdır.
Milletvekili Aidatları
Madde 123- TBMM üyelerinin ödeyeceği aidatlar, TBMM grup kararı ile belirlenir. Aidat miktarı bir yıllık milletvekili maaşını geçemez.
TBMM’de grup kurulması durumunda milletvekillerinin Genel Merkez’e ödeyeceği aidat miktarı Genel İdare Kurulu tarafından belirlenir.
Bağışlar
Madde 124- Gerçek veya tüzel kişiler, Siyasi Partiler Kanunu’nun 66. Maddesi çerçevesinde belirlenen miktarda bağış yapabilir.
Bağışlar, makbuz karşılığında alınır ve bağış yapan kişinin adı makbuza yazılır. Banka üzerinden yapılan bağışlar için makbuz gerekmez.
Taşınmaz Mal İşlemleri
Madde 125- Parti, amacı dışında taşınmaz mal satın alamaz. Amaca uygun taşınmaz malların alım ve satımı Genel Başkan yetkisindedir.
Gelir sağlamak amacıyla taşınmaz mal kullanılabilir.
Kredi ve Borçlanma Yasağı
Madde 126-Parti, ticari faaliyetlerde bulunamaz ve kredi ya da borç alamaz. Ancak gerçek ve tüzel kişilerden ipotek karşılığı mal satın alabilir.
Gelir ve Gider Düzeni
Madde 127- Partinin tüm giderleri, tüzel kişilik adına yapılır.
Her yıl belirlenen limitlerin üzerindeki harcamalar, fatura ve makbuz ile belgelenmek zorundadır.
Yetkili kurul kararlarına dayalı olmayan harcamalar yapılamaz.
Gelir ve gider belgeleri, Anayasa Mahkemesi’nin kesin hesap incelemesini bildirdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle saklanır.
Mali Sorumluluk
Madde 128- Parti harcamaları, il ve ilçe yönetim kurulları tarafından Genel İdare Kurulu’nca belirlenen esaslara uygun şekilde yapılır.
Parti teşkilat kademelerinin belirlenen esaslara aykırı hareketleri, partiyi bağlamaz ve sorumluluk kişilere aittir.
Bütçe ve Kesin Hesap
Madde 129- İl teşkilatları, bağlı ilçeleri de kapsayan yıllık gelir-gider bütçelerini ekim ayı sonuna kadar Genel Merkez’e gönderir.
Bütçeler, Genel İdare Kurulu tarafından aralık ayı sonuna kadar incelenerek onaylanır.
İl ve ilçe teşkilatları bütçe yılını izleyen nisan ayı sonuna kadar kesin hesaplarını Genel Merkez’e iletmekle yükümlüdür.
Partinin hesapları bilanço esasına göre düzenlenir.
Bu düzenlemeler, partinin mali süreçlerini yasal çerçevede, şeffaf ve denetilebilir bir şekilde yönetmeyi amaçlamaktadır.
ONUNCU KISIM GRUPLAR
TBMM’DE GRUP KURULMASI
MADDE 130- Partili milletvekilleri, partinin TBMM Grubunu oluşturur. Grup kurulduğunda, Parti Genel Başkanı tarafından TBMM Başkanlığı’na yazılı olarak bildirilir. Grubun yönetimi, iç yönetmeliğe uygun şekilde yürütülür. Grup iç yönetmeliği, Grup Genel Kurulu tarafından Siyasi Partiler Kanunu’nun 23. maddesine uygun olarak hazırlanıp kabul edildikten sonra
TBMM Başkanlığı’na sunulur. Grup iç yönetmeliğinde, partinin tüzük ve programına aykırı hükümler bulunamaz.
GRUP YÖNETİM ORGANLARI
MADDE 131-Parti Genel Başkanı, partinin TBMM Grubu’nun da başkanıdır. Genel Başkan milletvekili değilse, grup üyelerinin salt çoğunluğu ile bir grup başkanı seçilir. İlk iki turda salt çoğunluk sağlanamazsa, üçüncü turda en fazla oy alan kişi seçilir. Grup başkanına yardımcı olmak amacıyla, grup üyeleri arasından iki grup başkanvekili seçilir. Grup yönetim kurulu, başkan vekilleri hariç olmak üzere grubun sayısına bağlı olarak en az beş, en fazla on üyeden oluşur. Asıl üye sayısı kadar yedek üye de seçilir. Yönetim kurulu sayısı, her yasama döneminde Grup Genel Kurulu tarafından belirlenir.
Genel İdare Kurulu üyeleri Grup Yönetim Kurulu’nda görev alamaz. Grup organları, her toplantı yılının başında ve o yıl için seçilir. Seçimler gizli oyla yapılır. Grup Başkanlığı veya Başkan Vekilliği yıl içinde herhangi bir sebeple boşalırsa, yeni seçim yapılır. Grup Yönetim Kurulu’nda boşalma olduğu takdirde, yedek üyeler oy sırasına göre boşalan üyelikleri doldurur. Grup adına konuşma ve açıklama yapmaya yetkili olanlar Grup Başkanı, Grup Başkan Vekilleri veya Grup Sözcüsüdür. Belli konular için ayrı sözcüler de seçilebilir.
GRUP DİSİPLİN KURULU
MADDE 132- Grup disiplin kurulu, partinin TBMM grubunda yer alan üyeleri arasından seçilen ve grubun sayısına göre en az üç, en fazla yedi milletvekilinden oluşur. Kurul, üyeleri arasında bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sekreter seçer.
Grup Disiplin Kurulu, üye sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile toplanır ve kararları, hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır. Partili milletvekillerine uygulanacak disiplin cezaları, diğer disiplin kurullarının görev alanına girmiyorsa, Grup Disiplin Kurulu tarafından verilir. Ancak, geçici veya kesin partiden çıkarma cezaları Müşterek Disiplin Kurulu tarafından verilir. Bir milletvekilinin partinin TBMM grubu üyeliğinden çıkarılması, partiden çıkarılması anlamına gelir; partiden kesin olarak çıkarılması da TBMM grubundan çıkarılmasını gerektirir.
GRUP ÜYELERİNİN GÖREVLERİ
MADDE 133-T.B.M.M. DE Partinin TBMM üyeleri:
TBMM çalışmalarında, partinin programına, temel ilkelerine ve grup kararlarına uymak ve desteklemek zorundadırlar. Karar
alınmamış durumlarda ise parti programı ve tüzüğü çerçevesinde serbesttirler.
Haklı bir mazeretleri olmadığı sürece, TBMM Genel Kurulu, komisyonları ve parti grubunun toplantılarına katılmak zorundadırlar.
Katılmak zorunda oldukları toplantılara katılmamak, gündem ve konularından haberdar olmamak veya karşı fikirde olmak haklı sebep sayılmaz.
- İL GENEL MECLİSİ VE BELEDİYE MECLİS GRUPLARI
Madde 134-Parti il başkanı, il genel meclisi ve il belediye meclisi gruplarının başkanıdır. İlçe başkanı, ilçe belediye meclisi grubunun başkanıdır.
- İl Genel Meclisi Grubu:
İl Genel Meclisi Grubu, partili il genel meclisi üyelerinden oluşur. Grup kurulabilmesi için il genel meclisinde en az beş partili üyenin bulunması gerekir. Grup üyeleri, aralarından en az bir başkan vekili ve bir sekreter seçer. İl Genel Meclisi Grubu, parti tüzük ve programı çerçevesinde ortak hareketi sağlar ve karşılaştıkları sorunları grup içinde görüşerek çözer.
- Belediye Meclis Grupları:
Büyükşehir, il, ilçe ve kasaba belediye meclislerine seçilen partili üyeler, her belediye için ayrı bir grup oluştururlar. Grup kurulabilmesi için belediye meclisinde en az üç partili üyenin bulunması gerekir. Belediye Meclisi Grubu üyeleri, aralarından bir başkan vekili ve bir sekreter seçer. Partili Belediye Başkanı, bu grubun üyesidir. Belediye Meclis Grubu, parti tüzük ve programına uygun hareket eder ve karşılaştıkları sorunları grup içinde görüşerek karara bağlar.
İl ve ilçe başkanları, kendi bölgelerindeki il genel meclisi ve belediye meclisi üyelerini, parti politikasını belirlemek ve çalışmalarını yönlendirmek amacıyla toplantıya çağırabilir ve bu toplantılara başkanlık ederler.
İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi gruplarında alınan bağlayıcı kararlara aykırı davranmak, ihraç sebebidir.
DİĞER HÜKÜMLER
Tüzükte Hüküm Bulunmayan Hâller
Madde 135- Tüzük’te hüküm bulunmayan hâllerde Türk Medeni Kanunu ve Siyasi Partiler Kanununun konuya ilişkin hükümleri ile Dernekler Kanununun Siyasi Partiler Kanununa aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Yürütme
Madde 136- Tüzük hükümleri, Genel İdare Kurulu tarafından yürütülür.
Yürürlük
Madde 137- Yeniden Doğuş Parti Kurucuları tarafından onaylanmış olan Parti Tüzüğü, Parti kuruluş bildirgesinin İçişleri Bakanlığına verilmesiyle Siyasi Partiler Kanununun 8’inci maddesi uyarınca yürürlüğe girer.
